{"id":31210,"date":"2026-01-25T10:54:00","date_gmt":"2026-01-25T10:54:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.awpl.lt?p=31210"},"modified":"2026-01-25T20:22:29","modified_gmt":"2026-01-25T20:22:29","slug":"europarlament-nie-ma-zgody-na-dyskryminacje-polskich-szkol-na-litwie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.awpl.lt?p=31210","title":{"rendered":"Europarlament: Nie ma zgody na dyskryminacj\u0119 polskich szk\u00f3\u0142 na Litwie"},"content":{"rendered":"
\n

W czwartek 22 stycznia, w Parlamencie Europejskim w Strasburgu, odby\u0142o si\u0119 posiedzenie Intergrupy ds. Tradycyjnych Mniejszo\u015bci Narodowych i J\u0119zykowych. Na wniosek szefa litewskiej delegacji we frakcji EKR pos\u0142a Waldemara Tomaszewskiego, europos\u0142owie om\u00f3wili na posiedzeniu sytuacj\u0119 polskiej o\u015bwiaty na Litwie, ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem polskich szk\u00f3\u0142 w rejonie trockim, kt\u00f3re s\u0105 ofiar\u0105 skandalicznej dyskryminacji na tle narodowo\u015bciowym, kt\u00f3rej dopuszczaj\u0105 si\u0119 w\u0142adze rejonu. W posiedzeniu wzi\u0119li r\u00f3wnie\u017c udzia\u0142 przedstawiciele polskiej spo\u0142eczno\u015bci, szk\u00f3\u0142 i medi\u00f3w z Litwy oraz wyk\u0142adowcy i studenci z Filii Uniwersytetu w Bia\u0142ymstoku w Wilnie.<\/strong><\/p>\n<\/div>\n

<\/p>\n

\n

Europarlamentarna Intergrupa z\u0142o\u017cona z europos\u0142\u00f3w z wielu kraj\u00f3w cz\u0142onkowskich, mi\u0119dzy innymi z W\u0119gier, Hiszpanii, Francji, Finlandii, Rumunii, S\u0142owacji, Polski i Litwy, od wielu lat s\u0142u\u017cy ochronie praw tradycyjnych mniejszo\u015bci narodowych w Unii Europejskiej. Swoje ostatnie obrady w Strasburgu po\u015bwi\u0119ci\u0142a kolejny raz tematowi dyskryminacji szkolnictwa polskiego na Litwie, na kt\u00f3r\u0105 nie mo\u017ce by\u0107 miejsca we wsp\u00f3\u0142czesnej Europie.<\/p>\n

\u201eNigdy nie by\u0142o i nie b\u0119dzie zgody na dyskryminacj\u0119 polskiego szkolnictwa na Wile\u0144szczy\u017anie”, tak problem ten skomentowa\u0142 przewodnicz\u0105cy AWPL \u2013 ZChR Waldemar Tomaszewski. To w\u0142a\u015bnie na jego wniosek przewodnicz\u0105cy Intergrupy Lor\u00e1nt Vincze zwo\u0142a\u0142 posiedzenie po\u015bwi\u0119cone sytuacji Polak\u00f3w na Litwie, kt\u00f3rzy s\u0105 najliczniejsz\u0105 mniejszo\u015bci\u0105 narodow\u0105 w kraju, staj\u0105c jednoznacznie w obronie o\u015bwiaty mniejszo\u015bci narodowych na Litwie. Europos\u0142owie szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 zwr\u00f3cili podczas obrad na zagro\u017cone szko\u0142y polskie w rejonie trockim. Lider polskiej spo\u0142eczno\u015bci referuj\u0105c temat poda\u0142 przyk\u0142ad dw\u00f3ch szk\u00f3\u0142 w rejonie trockim, gdzie polskiemu szkolnictwu dodatkowo s\u0105 nieprzychylne w\u0142adze rejonu. Liberalna wi\u0119kszo\u015b\u0107 w Radzie rejonu trockiego pod przykrywk\u0105 reorganizacji szk\u00f3\u0142 doprowadza do faktycznego niszczenia plac\u00f3wek szkolnych.<\/p>\n

Walka z niszczeniem przez libera\u0142\u00f3w polskich szk\u00f3\u0142 w rejonie trockim<\/strong>
\nSpo\u0142eczno\u015b\u0107 Szko\u0142y im. Andrzeja Stelmachowskiego w Starych Trokach od ponad trzech lat zmaga si\u0119 z poczuciem niesprawiedliwo\u015bci i brakiem realnego dialogu ze strony w\u0142adz. Pomimo protest\u00f3w, wiec\u00f3w oraz jednoznacznego sprzeciwu rodzic\u00f3w, nauczycieli i uczni\u00f3w, od 1 wrze\u015bnia 2025 roku szko\u0142a zosta\u0142a zdegradowana do rangi filii Gimnazjum w Trokach. Sprawa szko\u0142y w Starych Trokach to nie tylko lokalny problem. To test dla zasad dialogu spo\u0142ecznego, poszanowania prawa i elementarnej uczciwo\u015bci w procesach decyzyjnych. \u0141amanie traktat\u00f3w i konwencji mi\u0119dzynarodowych w tak istotnej sprawie budzi powa\u017cne w\u0105tpliwo\u015bci i wymaga natychmiastowych wyja\u015bnie\u0144.<\/p>\n

R\u00f3wnie\u017c po ponad trzech latach walki rodzic\u00f3w uczni\u00f3w Gimnazjum im. Longina Komo\u0142owskiego w Po\u0142ukniu, litewski s\u0105d administracyjny uzna\u0142 decyzj\u0119 w\u0142adz rejonu trockiego o jej likwidacji za formalnie prawid\u0142ow\u0105. Wyrok w tej sprawie s\u0105d administracyjny wyda\u0142 odrzucaj\u0105c skarg\u0119 rodzic\u00f3w na poprzednie orzeczenie. 12 listopada poprzedniego roku, powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na ten wyrok, mer rejonu trockiego zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do dyrektor Gimnazjum o rozpocz\u0119cie procedury zmiany statusu plac\u00f3wki. Proces reorganizacji nauczania doprowadzi do funkcjonowania szko\u0142y w Po\u0142ukniu ju\u017c tylko w formie filii innej szko\u0142y, co oznacza faktyczn\u0105 likwidacj\u0119. Rodzice uczni\u00f3w obu szk\u00f3\u0142 kilkukrotnie protestowali w Wilnie pod siedzib\u0105 rz\u0105du Litwy przeciwko likwidacji gimnazj\u00f3w. Zaledwie 28 listopada 2025 roku spo\u0142eczno\u015b\u0107 Gimnazjum im. Komo\u0142owskiego \u015bwi\u0119towa\u0142a w tym gmachu 110 rocznic\u0119 powstania pierwszej regularnej szko\u0142y z polskim j\u0119zykiem nauczania w Po\u0142ukniu. By\u0142o ono prowadzone w miejscowo\u015bci tak\u017ce w czasie okupacji niemieckiej i Zwi\u0105zku Radzieckiego. A teraz dochodzi do skandalicznego zdegradowania plac\u00f3wki.<\/p>\n

O pomoc dla tych szk\u00f3\u0142 na szczeblu unijnym apelowa\u0142a do europos\u0142\u00f3w obecna na posiedzeniu Intergrupy Agnieszka Rynkiewicz, przedstawicielka komitetu rodzicielskiego Szko\u0142y Podstawowej im. Andrzeja Stelmachowskiego w Starych Trokach: \u201eSzko\u0142y istniej\u0105 od 1915 roku. Przetrwa\u0142y dwie wojny \u015bwiatowe, r\u00f3\u017cne w\u0142adze i dotychczas zachowa\u0142y swoj\u0105 autentyczno\u015b\u0107 nauczania w j\u0119zyku polskim. Obecne liberalne w\u0142adze samorz\u0105du prowadz\u0105 bezpardonowe dzia\u0142ania, kt\u00f3rych celem jest zlikwidowanie b\u0105d\u017a zdegradowanie do ni\u017cszego szczebla polskich szk\u00f3\u0142.\u201d<\/p>\n

Europos\u0142owie mocno w obronie polskich szk\u00f3\u0142 na Wile\u0144szczy\u017anie<\/strong>
\nEuropos\u0142owie w jednoznaczny i mocny spos\u00f3b wsparli postulaty zg\u0142aszane przez polsk\u0105 mniejszo\u015b\u0107 na Litwie oraz wyrazili sw\u00f3j stanowczy sprzeciw wobec pr\u00f3b likwidacji szk\u00f3\u0142 z polskim j\u0119zykiem nauczania na Wile\u0144szczy\u017anie, staj\u0105c w ich obronie. Na posiedzeniu pos\u0142owie do Parlamentu Europejskiego stoj\u0105cy na stra\u017cy praw i wolno\u015bci obywatelskich stwierdzili, \u017ce z wielkim niepokojem obserwuj\u0105 sytuacj\u0119 na Litwie i wyra\u017caj\u0105 sw\u00f3j sprzeciw wobec ograniczania praw mniejszo\u015bci narodowych, zw\u0142aszcza w dziedzinie o\u015bwiaty, kt\u00f3ra powinna by\u0107 pod szczeg\u00f3ln\u0105 ochron\u0105 instytucji pa\u0144stwowych. Wybrzmia\u0142o to wyj\u0105tkowo mocno z ust europos\u0142\u00f3w z Finlandii, Rumunii i W\u0119gier, natomiast liberalna europos\u0142anka z Hiszpanii by\u0142a oburzona i nie mog\u0142a zrozumie\u0107 tego, jak litewscy libera\u0142owie mog\u0105 niszczy\u0107 szkolnictwo mniejszo\u015bci narodowych, co jest zaprzeczeniem istoty liberalizmu. Pr\u00f3ba likwidacji szk\u00f3\u0142 z mniejszo\u015bciowym j\u0119zykiem nauczania, jest niedopuszczalna z europejskiego punktu widzenia i jest niezgodna z duchem prawa wsp\u00f3lnotowego. Traktat Lizbo\u0144ski k\u0142adzie wyra\u017any nacisk na promowanie wieloj\u0119zyczno\u015bci, wielokulturowo\u015bci i wieloetniczno\u015bci. Ponadto Konwencja Ramowa Rady Europy o Ochronie Mniejszo\u015bci Narodowych oraz Europejska Karta J\u0119zyk\u00f3w Regionalnych lub Mniejszo\u015bciowych spraw\u0119 o\u015bwiaty mniejszo\u015bci narodowych i etnicznych obdarza wyj\u0105tkowym wsparciem. Litwa, jako cz\u0142onek Unii Europejskiej, w pierwszym rz\u0119dzie powinna stosowa\u0107 europejskie standardy w dziedzinie ochrony praw mniejszo\u015bci narodowych i powinna zaprzesta\u0107 dzia\u0142a\u0144 nosz\u0105cych znamiona dyskryminacji. W\u0142adze musz\u0105 zwi\u0119kszy\u0107 ochron\u0119 prawn\u0105 wszystkich mniejszo\u015bci narodowych oraz zaprzesta\u0107 dzia\u0142a\u0144 zmierzaj\u0105cych do likwidacji plac\u00f3wek szkolnych z polskim j\u0119zykiem nauczania. Posiedzenie Intergrupy zako\u0144czy\u0142o si\u0119 jednoznacznym poparciem europos\u0142\u00f3w dla Polak\u00f3w na Litwie oraz deklaracj\u0105 pomocy w walce o zachowanie polskich szk\u00f3\u0142.<\/p>\n

Dyskryminacja polskich szk\u00f3\u0142 \u0142amie prawo mi\u0119dzynarodowe<\/strong>
\nSpraw\u0105 dyskryminacji polskiej o\u015bwiaty na Litwie europarlamentarna Intergrupa ds. Tradycyjnych Mniejszo\u015bci Narodowych i J\u0119zykowych zajmowa\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w przesz\u0142o\u015bci. W 2015 roku, gdy polskim szko\u0142om grozi\u0142 brak akredytacji, Intergrupa wystosowa\u0142a do w\u0142adz litewskich ostry protest podpisany przez ponad 60 europos\u0142\u00f3w i wymusi\u0142a zmiany na korzy\u015b\u0107 polskiej spo\u0142eczno\u015bci na Litwie. W wyniku tych nacisk\u00f3w w ostatnim dniu wiosennej sesji Sejmu a\u017c 10 szk\u00f3\u0142 uzyska\u0142o jeszcze mo\u017cliwo\u015b\u0107 akredytacji i sta\u0142o si\u0119 gimnazjami.<\/p>\n

W Europie XXI wieku dba\u0142o\u015b\u0107 o poszanowanie praw mniejszo\u015bci narodowych jest miar\u0105 poziomu demokracji. Wy\u017cej wymienione problemy Polak\u00f3w na Litwie s\u0105 naruszeniem Konwencji Rady Europy i dyskryminacj\u0105 polskiej mniejszo\u015bci narodowej, jest to pogwa\u0142cenie prawa mi\u0119dzynarodowego i wyraz z\u0142ej woli w podej\u015bciu do ratyfikowanych traktat\u00f3w i konwencji. Pacta sunt servanda, um\u00f3w nale\u017cy dotrzymywa\u0107, to jedna z podstawowych norm w stosunkach mi\u0119dzynarodowych, potwierdzana w wielu aktach prawa mi\u0119dzynarodowego. W Konwencji wiede\u0144skiej o prawie traktat\u00f3w zapisano, \u017ce ka\u017cda umowa jest wi\u0105\u017c\u0105ca, powinna by\u0107 wype\u0142niona w dobrej wierze i nie mo\u017cna z\u0142amania umowy usprawiedliwia\u0107 postanowieniami prawa wewn\u0119trznego. A to w\u0142a\u015bnie czyni\u0105 libera\u0142owie na Litwie, usprawiedliwiaj\u0105c swoje dzia\u0142ania wobec polskiej mniejszo\u015bci prawem wewn\u0119trznym, naruszaj\u0105c tym samym zasad\u0119 supremacji prawa mi\u0119dzynarodowego.<\/p>\n

Pozaustawowe zwalczanie polskich szk\u00f3\u0142 poprzez dzia\u0142ania administracyjne, zastraszanie oraz mobbing dyrekcji szk\u00f3\u0142 i nauczycieli<\/strong><\/p>\n