{"id":29989,"date":"2024-11-20T20:18:05","date_gmt":"2024-11-20T20:18:05","guid":{"rendered":"https:\/\/www.awpl.lt?p=29989"},"modified":"2024-11-20T20:18:41","modified_gmt":"2024-11-20T20:18:41","slug":"wspolnym-wysilkiem-sprostamy-wyzwaniom-konferencja-polskie-dziecko-w-polskiej-szkole","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.awpl.lt?p=29989","title":{"rendered":"\u201eWsp\u00f3lnym wysi\u0142kiem sprostamy wyzwaniom\u201d. Konferencja \u201ePolskie dziecko w polskiej szkole\u201d"},"content":{"rendered":"
\n

O aktualiach polskiego szkolnictwa na Litwie \u2013 wyzwaniach, osi\u0105gni\u0119ciach i problemach, kt\u00f3re wymagaj\u0105 pilnych rozwi\u0105za\u0144 \u2013 m\u00f3wiono podczas konferencji o\u015bwiatowej \u201ePolskie dziecko w polskiej szkole\u201d, zorganizowanej ju\u017c po raz 27. przez Wile\u0144ski Rejonowy Oddzia\u0142 Zwi\u0105zku Polak\u00f3w na Litwie.<\/strong><\/p>\n<\/div>\n

<\/p>\n

\n

Konferencja odby\u0142a si\u0119 w pi\u0105tek w Domu Kultury Polskiej w Wilnie i zgromadzi\u0142a zar\u00f3wno przedstawicieli polskich szk\u00f3\u0142 i organizacji spo\u0142ecznych na Litwie, jak i polityk\u00f3w, samorz\u0105dowc\u00f3w i wszystkich tych, kt\u00f3rym le\u017c\u0105 na sercu sprawy polskiego szkolnictwa na Wile\u0144szczy\u017anie.<\/p>\n

\u201eSzko\u0142a polska na Litwie nie raz stawa\u0142a w obliczu powa\u017cnych zagro\u017ce\u0144 \u201eby\u0107 czy nie by\u0107\u201d, jednak przetrwa\u0142a i stanowi sk\u0142adow\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 o\u015bwiaty Litwy. W\u0142a\u015bnie dlatego aktualiom polskiego szkolnictwa jest po\u015bwi\u0119cona konferencja o\u015bwiatowa \u201ePolskie dziecko w polskiej szkole\u201d, kt\u00f3r\u0105 ju\u017c po raz 27. organizuje Zwi\u0105zek Polak\u00f3w na Litwie\u201d \u2013 otwieraj\u0105c konferencj\u0119 powiedzia\u0142a Edyta Klimaszewska, wiceprzewodnicz\u0105ca Wile\u0144skiego Rejonowego Oddzia\u0142u ZPL.<\/p>\n

Nie damy ograniczy\u0107 polskiego szkolnictwa<\/strong><\/p>\n

Od wyzwa\u0144, stoj\u0105cych obecnie przed polskimi szko\u0142ami na Litwie, rozpocz\u0105\u0142 swoje przem\u00f3wienie prezes Zwi\u0105zku Polak\u00f3w na Litwie, pose\u0142 do Parlamentu Europejskiego Waldemar Tomaszewski. Przywo\u0142a\u0142 nakre\u015blone przez ministerstwo o\u015bwiaty przed ko\u0144cem kadencji plany wzgl\u0119dem szk\u00f3\u0142 mniejszo\u015bci narodowych, polegaj\u0105ce na ograniczeniu nauczania w j\u0119zykach ojczystych. Nie jest to czym\u015b nowym, podkre\u015bli\u0142, bo pr\u00f3by ograniczenia polskiej o\u015bwiaty na Litwie by\u0142y od zawsze, ale udawa\u0142o si\u0119 je wsp\u00f3lnymi si\u0142ami pokona\u0107. Zaznaczy\u0142, \u017ce \u201enie damy si\u0119\u201d i tym razem. \u201eNie damy ograniczy\u0107 polskiego szkolnictwa, bo to warto\u015b\u0107 sama w sobie \u2013 to i nasza to\u017csamo\u015b\u0107 narodowa, i piel\u0119gnowanie j\u0119zyka ojczystego, i przysz\u0142o\u015b\u0107 naszych dzieci \u2013 powiedzia\u0142 Tomaszewski. \u2013 To sprawa bardzo wa\u017cna i zasadnicza. Bardzo mocno liczymy na wsparcie pa\u0144stwa polskiego i mamy to wsparcie, bo wsp\u00f3lnym wysi\u0142kiem mo\u017cemy sprosta\u0107 wyzwaniom, kt\u00f3re okresowo wracaj\u0105 na wokand\u0119 naszego polskiego szkolnictwa\u201d.<\/p>\n

Przypomnia\u0142, \u017ce ca\u0142kiem niedawno, w marcu tego roku, ZPL zorganizowa\u0142o w Wilnie wiec w obronie tradycyjnego modelu szk\u00f3\u0142 mniejszo\u015bci narodowych na Litwie, reaguj\u0105c na rozwa\u017cane przez resort o\u015bwiaty zmiany w szko\u0142ach mniejszo\u015bci narodowych. Na manifestacj\u0119 przysz\u0142y trzy tysi\u0105ce ludzi. Te dzia\u0142ania, jak podkre\u015bli\u0142, pokaza\u0142y samorganizacj\u0119 i si\u0142\u0119 jedno\u015bci polskiej spo\u0142eczno\u015bci i by\u0142y w sumie udane, bo poda\u0142 si\u0119 do dymisji wicemer Wilna Ar\u016bnas \u0160ileris, kt\u00f3ry atakowa\u0142 sto\u0142eczne szko\u0142y mniejszo\u015bci narodowych, a ministerstwo o\u015bwiaty ju\u017c nie afiszowa\u0142o si\u0119 z pr\u00f3bami \u201en\u0119kania polskiego szkolnictwa\u201d. Jednak w listopadzie resort o\u015bwiaty zn\u00f3w powr\u00f3ci\u0142 do tego tematu. Tomaszewski wyrazi\u0142 jednak nadziej\u0119, \u017ce nowy rz\u0105d nie b\u0119dzie przesuwa\u0142 tych projekt\u00f3w dotycz\u0105cych zmian w szko\u0142ach mniejszo\u015bci narodowych, ale \u017ce pr\u00f3by b\u0119d\u0105, to, jak zaznaczy\u0142, nie da si\u0119 wykluczy\u0107.<\/p>\n

Polska szko\u0142a to nie tylko nauczanie, ale i wsp\u00f3lnota narodowa<\/strong><\/p>\n

\u201eWiemy, \u017ce o\u015bwiata polska jest ci\u0105gle sol\u0105 w oku naszych oponent\u00f3w, niewa\u017cne z jakiej partii. Bo pami\u0119tamy, \u017ce wszystkie ograniczenia j\u0119zykowe akurat wprowadzili socjaldemokraci\u201d \u2013 konstatowa\u0142 europose\u0142. Przywo\u0142a\u0142 niedawne wydarzenia w rejonie wile\u0144skim, kiedy to frakcja socjaldemokratyczna wyst\u0105pi\u0142a z zamiarem utorzenia w niekt\u00f3rych polskich szko\u0142ach rejonu wile\u0144skiego, m.in. w Zujunach, klas litewskich. Rada, kt\u00f3rej trzon stanowi\u0105 radni z AWPL-ZChR, odrzuci\u0142a tak\u0105 propozycj\u0119. \u201eAle to ilustruje, gdzie tkwi nasza obrona polskich szk\u00f3\u0142, \u017ce tkwi w jedno\u015bci i posiadaniu swej reprezentacji, kt\u00f3ra mo\u017ce okre\u015blone procesy hamowa\u0107 czy przekre\u015bla\u0107\u201d \u2013 m\u00f3wi\u0142 Tomaszewski i doda\u0142, \u017ce je\u015bli nie b\u0119dziemy mieli dobrej organizacji i samoorganizacji polskiej spo\u0142eczno\u015bci, to trudno b\u0119dzie obroni\u0107 nasze szko\u0142y.<\/p>\n

Wracaj\u0105c do tematu proponowanych przez resort o\u015bwiaty zmian w szko\u0142ach mniejszo\u015bci narodowych, Tomaszewski zaznaczy\u0142, \u017ce s\u0105 to bezprawne dzia\u0142ania. Po pierwsze, jak wskaza\u0142 powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na Stowarzyszenie Nauczycieli Szk\u00f3\u0142 Polskich na Litwie \u201eMacierz Szkolna\u201d, nie by\u0142o \u017cadnej dyskusji z przedstawicielami polskiej spo\u0142eczno\u015bci, co jest nie do przyj\u0119cia w kraju demokratycznym. Po drugie, doda\u0142, \u017ce polsko-litewski traktat o przyjaznych stosunkach i dobros\u0105siedzkiej wsp\u00f3\u0142pracy gwarantuje nauczanie w j\u0119zyku polskim na poziomie szko\u0142y 12-letniej i nie mo\u017ce by\u0107 \u017cadnego wprowadzania nauczania przedmiot\u00f3w w j\u0119zyku niepolskim. Owszem, doda\u0142, \u017ce polska spo\u0142eczno\u015b\u0107 popiera propozycj\u0119 zwi\u0119kszania nauczania j\u0119zyka litewskiego, ale nie mo\u017ce to odbywa\u0107 si\u0119 kosztem innych przedmiot\u00f3w. \u201eNasza propozycja jest taka, aby na lekcjach j\u0119zyka pa\u0144stwowego klasy by\u0142y dzielone nie na dwie grupy, jak jest teraz, a na trzy, bo wtedy b\u0119dzie mniejsza liczba uczni\u00f3w, tyle samo godzin i lepsze nauczanie\u201d \u2013 m\u00f3wi\u0142 lider ZPL.<\/p>\n

Podsumowuj\u0105c swoje przem\u00f3wienie Tomaszewski m\u00f3wi\u0142 o staraniach o zachowanie siatki szk\u00f3\u0142 polskich na Wile\u0144szczy\u017anie, podnoszenie jako\u015bci nauczania. \u201e\u017beby szko\u0142a polska by\u0142a dobra, to trzeba, \u017ceby ona w og\u00f3le by\u0142a. Nasze szko\u0142y naprawd\u0119 s\u0105 dobre, maj\u0105 wspania\u0142ych nauczycieli. Polska szko\u0142a to nie tylko nauczanie, ale i wsp\u00f3lnota narodowa, i wsp\u00f3lnota ducha. Ile rozmaitych imprez tu si\u0119 odbywa! To fenomen. To pow\u00f3d do dumy. Musimy to zachowa\u0107\u201d \u2013 m\u00f3wi\u0142 europose\u0142. Doda\u0142, \u017ce potrzebna jest r\u00f3wnie\u017c dyskusja i doskonalenie si\u0119 i to jest czynione dzi\u0119ki \u201eMacierzy Szkolnej\u201d, Polsce oraz spo\u0142eczno\u015bci szkolnej.<\/p>\n

\u201eDzi\u0119kuj\u0119 si\u0142aczom i si\u0142aczkom szko\u0142y polskiej na Litwie za to, \u017ce polska szko\u0142a jest, \u017ce zosta\u0142a zachowana, \u017ce rozwija si\u0119 i b\u0119dzie aktywnie, z powodzeniem dzia\u0142a\u0142a w przysz\u0142o\u015bci\u201d \u2013 powiedzia\u0142 Tomaszewski.<\/p>\n

J\u0119zyk ojczysty jest wa\u017cny dla naszej m\u0142odzie\u017cy<\/strong><\/p>\n

O jednym z ostatnich osi\u0105gni\u0119\u0107 polskiej spo\u0142eczno\u015bci na niwie o\u015bwiaty wspomnia\u0142a Krystyna Dzier\u017cy\u0144ska, prezes Stowarzyszenia Nauczycieli Szk\u00f3\u0142 Polskich na Litwie \u201eMacierz Szkolna\u201d. \u201ePo 25 latach mozolnych zabieg\u00f3w ca\u0142ej spo\u0142eczno\u015bci polskiej uda\u0142o si\u0119 przywr\u00f3ci\u0107 egzamin maturalny z j\u0119zyka ojczystego, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 egzaminem pa\u0144stwowym \u2013 powiedzia\u0142a Dzier\u017cy\u0144ska. \u2013 Przeprowadzony przed rokiem sprawdzian po\u015bredni dla klas jedenastych by\u0142 pomy\u015blny, za\u015b tegoroczne wyniki z pa\u0144stwowego egzaminu z j\u0119zyka polskiego naprawd\u0119 dobre. Maturzy\u015bci z polskich szk\u00f3\u0142 Wile\u0144szczyzny zdobyli 28 setek\u201d. Dowodzi to, jak zaznaczy\u0142a, \u017ce j\u0119zyk ojczysty jest wa\u017cny dla naszej m\u0142odzie\u017cy, darzony jest odpowiednim szacunkiem oraz potwierdza to\u017csamo\u015b\u0107 Polaka na Litwie. Doda\u0142a te\u017c, \u017ce Stowarzyszenie wraz z nauczycielami polonistami nie zaprzestaje upominania si\u0119 o mo\u017cliwo\u015b\u0107 zdawania egzaminu maturalnego z j\u0119zyka ojczystego na dw\u00f3ch poziomach: podstawowym i rozszerzonym (szkolny i pa\u0144stwowy), jak to maj\u0105 uczniowie szk\u00f3\u0142 litewskich sk\u0142adaj\u0105cy matur\u0119 z j\u0119zyka ojczystego. Na razie polscy maturzy\u015bci mog\u0105 zdawa\u0107 tylko pa\u0144stwowy egzamin z j\u0119zyka polskiego.<\/p>\n

Prezes \u201eMacierzy Szkolnej\u201d poruszy\u0142a te\u017c kwesti\u0119 zapowiadanego przez resort o\u015bwiaty zwi\u0119kszania godzin nauczania j\u0119zyka litewskiego w szko\u0142ach mniejszo\u015bci narodowych, wprowadzaj\u0105c nauczanie wi\u0119kszo\u015bci przedmiot\u00f3w w j\u0119zyku litewskim. \u201eTakie posuni\u0119cie nie s\u0142u\u017cy integracji. Jest to bezpo\u015bredni kierunek ku asymilacji i zanikaniu szko\u0142y z polskim j\u0119zykiem nauczania, kt\u00f3ra na Litwie ma wielowiekowe tradycje. Dlatego te\u017c \u017c\u0105damy zaprzestania kolejnych eksperyment\u00f3w na uczniach szk\u00f3\u0142 polskich oraz poszanowania prawa i woli rodzic\u00f3w do decydowania, w jakiej szkole i w jakim j\u0119zyku ma si\u0119 odbywa\u0107 edukacja ich dziecka\u201d \u2013 m\u00f3wi\u0142a Dzierzy\u0144ska. Zaapelowa\u0142a do rodzic\u00f3w, by \u201eporzucili pragmatyczne rozwa\u017cania i pami\u0119tali, \u017ce jedynym sposobem na utrzymanie polsko\u015bci jest edukacja dzieci i m\u0142odzie\u017cy w j\u0119zyku ojczystym\u201d.<\/p>\n

Determinacja i wsp\u00f3lne d\u0105\u017cenie<\/strong><\/p>\n

Pose\u0142 na Sejm Rita Tama\u0161unien\u0117 podkre\u015bli\u0142a, \u017ce odchodz\u0105cy rz\u0105d wprowadzi\u0142 wiele zamieszania w ca\u0142ym systemie edukacji. Realizowana reforma tzw. \u201eSzk\u00f3\u0142 Tysi\u0105clecia\u201d spowodowa\u0142a, \u017ce pod znakiem zapytania stan\u0119\u0142a dzia\u0142alno\u015b\u0107 wielu szk\u00f3\u0142 w ca\u0142ym kraju. Wskaza\u0142a na pi\u0119kny przyk\u0142ad samorz\u0105d\u00f3w na Wile\u0144szczy\u017anie, kt\u00f3re staraj\u0105 si\u0119 dofinansowa\u0107 te szko\u0142y, kt\u00f3re nie posiadaj\u0105 wymaganej liczby uczni\u00f3w. Polityk wyrazi\u0142a nadziej\u0119, \u017ce nowy rz\u0105d dokona weryfikacji reformy, np. co do kryteri\u00f3w liczby dzieci w szkole czy klasie, jak te\u017c przedstawionej przez resort o\u015bwiaty propozycji zmian w szko\u0142ach mniejszo\u015bci narodowych. Tama\u0161unien\u0117 ma te\u017c nadziej\u0119, \u017ce nowe kierownictwo resortu o\u015bwiaty odwo\u0142a wprowadzony przez poprzedni\u0105 minister obowi\u0105zkowy sprawdzian z j\u0119zyka litewskiego i literatury w klasie czwartej, kt\u00f3ry wywo\u0142a\u0142 \u201eoburzenie nie tylko w\u015br\u00f3d nauczycieli klas pocz\u0105tkowych w szko\u0142ach mniejszo\u015bci narodowych, ale te\u017c i nauczycieli w szko\u0142ach litewskich\u201d.<\/p>\n

Rita Tama\u0161unien\u0117 podkre\u015bli\u0142a determinacj\u0119, wsp\u00f3\u0142prac\u0119 \u201eMacierzy Szkolnej\u201d, szk\u00f3\u0142, rodzic\u00f3w i ca\u0142ej polskiej spo\u0142eczno\u015bci w d\u0105\u017ceniu o zachowanie na Litwie polskich szk\u00f3\u0142 i przedszkoli.<\/p>\n

Wsparcie ze strony Macierzy<\/strong><\/p>\n

Obecny na konferencji przedstawiciel Ambasady RP na Litwie, pierwszy sekretarz Wydzia\u0142u Polityczno-Ekonomicznego Daniel S\u0142upek zapewni\u0142 o dalszym wparciu polskiej spo\u0142eczno\u015bci na Litwie. Powiedzia\u0142, \u017ce Polacy na Litwie zawsze mog\u0105 liczy\u0107 na Ambasad\u0119 zar\u00f3wno jako na partnera w projektach rozwojowych, infrastrukturalnych czy dotycz\u0105cych kultury, to\u017csamo\u015bci i \u015bwi\u0105t narodowych, \u201eJak r\u00f3wnie\u017c w tym, \u017ceby te problemy, kt\u00f3re Pa\u0144stwo podnosz\u0105, \u017ceby je nag\u0142a\u015bnia\u0107, \u017ceby pokazywa\u0107, \u017ce pami\u0119tamy o tym, co jest zapisane w traktacie polsko litewskim, kt\u00f3rego trzydziest\u0105 rocznic\u0119 w tym roku obchodzili\u015bmy\u201d \u2013 m\u00f3wi\u0142 Daniel S\u0142upek.<\/p>\n

Szko\u0142a w J\u0119czmieniszkach<\/strong><\/p>\n

Podczas konferencji wyg\u0142oszone zosta\u0142y referaty na aktualne tematy polskiego szkolnictwa na Litwie. <\/p>\n

Bo\u017cena Lachowicz przybli\u017cy\u0142a wszystkim dzia\u0142alno\u015b\u0107 powsta\u0142ej w 1937 roku Szko\u0142y Podstawowej w J\u0119czmieniszkach (rejon wile\u0144ski), w kt\u00f3rej pracuje jako starszy nauczyciel historii. Szko\u0142a ta, do kt\u00f3rej obecnie ucz\u0119szcza 50 uczni\u00f3w, od kilku lat walczy o przetrwanie. \u201eJu\u017c trzeci rok z rz\u0119du proponowano nam przy\u0142\u0105czenie si\u0119 jako filii do Gimnazjum im. Konstantego Parczewskiego w Niemenczynie. Sprzeciwia si\u0119 temu kolektyw, poparli nas rodzice. Szko\u0142a podstawowa zosta\u0142a zachowana dzi\u0119ki decyzji Rady samorz\u0105du rejonu wile\u0144skiego\u201d \u2013 powiedzia\u0142a pani Bo\u017cena. Doda\u0142a, \u017ce niekt\u00f3rzy nie rozumiej\u0105 sprzeciwu spo\u0142eczno\u015bci szkolnej, bo przecie\u017c jako filia te\u017c mo\u017cna dzia\u0142a\u0107. \u201eJa na to pytanie r\u00f3wnie\u017c pytaniem odpowiem. Gdzie s\u0105 te szko\u0142y, kt\u00f3re zosta\u0142y filiami? Gdzie jest Szko\u0142a Podstawowa w Taraka\u0144cach? Gdzie jest Szko\u0142a Podstawowa w Orze\u0142\u00f3wce? Gdzie jest Szko\u0142a Podstawowa w Pikieliszkach, w Weso\u0142\u00f3wce? Co si\u0119 dzieje ze Szko\u0142\u0105 Podstawow\u0105 w Su\u017canach? Na tym terenie by\u0142o tyle szk\u00f3\u0142 podstawowych i zosta\u0142y tylko nazwy, wi\u0119c my upieramy si\u0119 jak ten kozio\u0142 rogami i m\u00f3wimy \u201enie\u201d! My pr\u00f3bujemy walczy\u0107 i walczymy!\u201d \u2013 m\u00f3wi\u0142a nauczycielka historii.<\/p>\n

Podkre\u015bli\u0142a, \u017ce wiosn\u0105 tego roku szko\u0142a zosta\u0142a poddana audytowi zewn\u0119trzemu, podczas kt\u00f3rego oceniano organizacj\u0119 i jako\u015b\u0107 pracy plac\u00f3wki. Wnioski kontroli by\u0142y pozytywne, podkre\u015blaj\u0105c wysoki poziom, zaanga\u017cowanie kadry nauczycielskiej oraz efektywno\u015b\u0107 realizowanych program\u00f3w edukacyjnych. \u201eJednak mimo pozytywnych ocen liczba uczni\u00f3w nadal pozostaje poni\u017cej wymaganej normy. To stanowi powa\u017cne zagro\u017cenie dla dalszego funkcjonowania szko\u0142y i w obliczu realnego ryzyka zamkni\u0119cia szko\u0142y konieczne s\u0105 dzia\u0142ania zar\u00f3wno ze strony w\u0142adz lokalnych, jak i spo\u0142eczno\u015bci szkolnej, aby ocali\u0107 plac\u00f3wk\u0119, kt\u00f3ra stanowi wa\u017cny punkt na edukacyjnej mapie regionu\u201d.<\/p>\n

Bo\u017cena Sinkevi\u010dien\u0117, wiceprezes Zwi\u0105zku Polak\u00f3w na Litwie, dyrektor \u017c\u0142obka-przedszkola w Mickunach m\u00f3wi\u0142a o polskich przedszkolach na Litwie, o mo\u017cliwo\u015bciach i wyzwaniach, stoj\u0105cych przed tymi plac\u00f3wkami. Zach\u0119ca\u0142a rodzic\u00f3w, aby oddawali swoje dzieci do polskich przedszkoli, bo to narybek dla polskich szk\u00f3\u0142.<\/p>\n

Odznaki za krzewienie polsko\u015bci
\n<\/strong>
\nKonferencja o\u015bwiatowa by\u0142a wspa\u0142ani\u0105 okazj\u0105 do uhonorowania os\u00f3b za ca\u0142okszta\u0142t dzia\u0142alno\u015bci pedagogicznej, krzewienie polsko\u015bci i o\u015bwiaty polskiej na Litwie, wieloletni\u0105 prac\u0119 na rzecz polsko\u015bci. Decyzj\u0105 Rady Zwi\u0105zku Polak\u00f3w na Litwie Z\u0142ote Odznaki ZPL za krzewienie polsko\u015bci na Litwie otrzymali: Krystyna Dzier\u017cy\u0144ska, Zofia Matarewicz, Jadwiga Ksienzowa, Elwira Lepi\u0142owa, Anna Jankowska, Bo\u017cena Lachowicz, Franciszka Jankowska i Jolanta Antoncewa.<\/p>\n

Spotkanie upi\u0119kszy\u0142 wyst\u0119p zespo\u0142u tanecznego \u201ePrzyja\u017a\u0144\u201d z Mejszago\u0142y.<\/p>\n

Po przem\u00f3wieniach i dyskusji uczestnicy konferencji przyj\u0119li uchwa\u0142\u0119 27. konferencji i wystosowali o\u015bwiadczenie oraz apel do rodzic\u00f3w.<\/p>\n

 <\/p>\n

Apel<\/strong>
\nXXVII Konferencji Wile\u0144skiego Oddzia\u0142u Rejonowego ZPL<\/strong>
\n\u201ePolskie dziecko – w polskiej szkole\u201d<\/strong>
\ndo rodzic\u00f3w Polak\u00f3w<\/strong><\/p>\n

Podsumowuj\u0105c 27 Konferencj\u0119 \u201ePolskie dziecko w polskiej szkole\u201d z zadowoleniem konstatujemy, \u017ce liczba pierwszoklasist\u00f3w w szko\u0142ach polskich rejonu utrzymuje si\u0119 na poziomie stabilnym, ok. 5,4 proc. i w roku szkolnym 2024\/2025 wynios\u0142a 337 uczni\u00f3w. Nale\u017cy zaznaczy\u0107, \u017ce kilkadziesi\u0105t lat wyt\u0119\u017conej pracy w tym kierunku owocuje sukcesem. G\u0142\u00f3wnym i podstawowym czynnikiem tego sukcesu sta\u0142a si\u0119 praca nauczycieli, rodzic\u00f3w, samorz\u0105dowc\u00f3w, k\u00f3\u0142 terenowych ZPL, AWPL-ZChR i \u201eMacierzy Szkolnej\u201d, ca\u0142ej polskiej spo\u0142eczno\u015bci rejonu.<\/p>\n

O\u015bwiata polska na Litwie ma ponad 5-wiekow\u0105 tradycj\u0119. Miewa\u0142a ona okresy rozkwitu, jak te\u017c prze\u017cywa\u0142a ci\u0119\u017ckie chwile zakaz\u00f3w, ogranicze\u0144 i prze\u015bladowa\u0144. Po drugiej wojnie \u015bwiatowej czynione by\u0142y przymiarki do ponownej likwidacji systemu o\u015bwiaty w j\u0119zyku polskim na Litwie, zar\u00f3wno w okresie sowieckim jak i po odzyskaniu przez Litw\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci. Tym niemniej zdeterminowana i aktywna postawa nauczycieli, rodzic\u00f3w i uczni\u00f3w, poprzez protesty, wiece i strajki zdecydowa\u0142a, \u017ce szkolnictwo polskie przetrwa\u0142o i stanowi trwa\u0142\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 sk\u0142adow\u0105 systemu o\u015bwiaty republiki.<\/p>\n

Wraz z odrodzeniem narodowym na Litwie w ko\u0144cu lat 80-tych, szkolnictwo polskie z\u0142apa\u0142o \u015bwie\u017cy oddech. Pad\u0142 mit o braku perspektywy dla absolwent\u00f3w polskiej szko\u0142y, bardzo wyra\u017anie wzros\u0142y liczebnie polskie klasy, jak te\u017c ich geografia. Maturzy\u015bci szk\u00f3\u0142 polskich uzyskali dodatkow\u0105 ofert\u0119 studi\u00f3w za granic\u0105. R\u00f3wnolegle ze zjawiskami pozytywnymi wyst\u0105pi\u0142o tak\u017ce rosn\u0105ce zagro\u017cenie dla polskiego szkolnictwa. Mit o przewadze i zaletach dla Polak\u00f3w ucz\u0105cych si\u0119 w szkole rosyjskiej zosta\u0142 sztucznie zast\u0105piony nowym mitem o przewa\u017caj\u0105cych atutach szko\u0142y litewskiej. Takie twierdzenie jest usilnie lansowane w mediach, urz\u0119dach i niekt\u00f3rych instytucjach pa\u0144stwowych.<\/p>\n

Konferencja \u201ePolskie dziecko w polskiej szkole\u201d nawo\u0142uje rodzic\u00f3w, aby nie ulegli k\u0142amliwej i bezpodstawnej agitacji zwolennik\u00f3w lituanizowania o\u015bwiaty mniejszo\u015bci narodowych, kt\u00f3rych argumenty mijaj\u0105 si\u0119 z faktami i realiami \u017cycia oraz zagra\u017caj\u0105 zdrowemu rozwojowi intelektualnemu dziecka.<\/p>\n

1. Polskie dziecko, trafiaj\u0105c do \u015brodowiska obcego j\u0119zykowo i kulturowo, zostaje pozbawione logicznego przed\u0142u\u017cenia formowania \u015bwiadomo\u015bci narodowej, przez co nierzadko prze\u017cywa stresy. Jak wskazuje praktyka, w \u017cyciu doros\u0142ym cz\u0119sto wpada w kompleksy, nie odnajduj\u0105c siebie w \u015brodowisku i kulturze \u017cadnej z grup narodowo\u015bciowych \u2013 zar\u00f3wno tej, do kt\u00f3rej nale\u017cy od urodzenia, jak i tej, w kt\u00f3rej j\u0119zyku uczy\u0142o si\u0119 w szkole.<\/p>\n

2. Polskie dziecko nieznaj\u0105ce dostatecznie j\u0119zyka litewskiego, w pierwszych latach nauki traci wi\u0119kszo\u015b\u0107 si\u0142 i czasu na poznawanie i opanowanie tego j\u0119zyka, przez co zaniedbuje inne przedmioty, kt\u00f3rych nadrobienie w przysz\u0142o\u015bci praktycznie ju\u017c nie b\u0119dzie mo\u017cliwe. Zdarzaj\u0105 si\u0119 nawet wypadki, gdy nauczyciele ucz\u0105 polskie dzieci w litewskich klasach nie wed\u0142ug stosownego programu.<\/p>\n

3. Nie maj\u0105 realnych podstaw twierdzenia, \u017ce tylko w szkole litewskiej uczniowie s\u0105 w stanie opanowa\u0107 j\u0119zyk litewski. W sytuacji, kiedy nauczanie j\u0119zyka litewskiego rozpoczyna si\u0119 ju\u017c w przedszkolu, za\u015b liczb\u0119 godzin w szko\u0142ach zwi\u0119kszono do 4-5 tygodniowo, wprowadzono obowi\u0105zkowe egzaminy w 10-12 klasach, kiedy wszystkie instytucje i urz\u0119dy pa\u0144stwowe, sklepy, plac\u00f3wki kulturalne i us\u0142ugowe pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 j\u0119zykiem pa\u0144stwowym, kiedy dziesi\u0105tki rozg\u0142o\u015bni radiowych i stacji telewizyjnych nadaj\u0105 w j\u0119zyku pa\u0144stwowym, nale\u017cy z ca\u0142\u0105 odpowiedzialno\u015bci\u0105 stwierdzi\u0107, \u017ce nawet przeci\u0119tnie uzdolnione dziecko j\u0119zyk litewski opanuje z \u0142atwo\u015bci\u0105 \u2013 bez znaczenia, w jakiej szkole si\u0119 uczy.<\/p>\n

4. Tradycyjnie maturzysta polskiej szko\u0142y ma nawet bogatsz\u0105 ofert\u0119 startu \u017cyciowego ni\u017c maturzysta szko\u0142y litewskiej. Nieprzypadkowo, wi\u0119c ju\u017c kilka lat z rz\u0119du procent maturzyst\u00f3w polskich szk\u00f3\u0142, trafiaj\u0105cych na studia, jest wysoki i stabilny.<\/p>\n

Przed absolwentami szko\u0142y polskiej s\u0105 otwarte wszystkie uczelnie republiki. R\u00f3wnocze\u015bnie absolwenci polskich szk\u00f3\u0142, maj\u0105c doskonale opanowany j\u0119zyk polski, zyskuj\u0105 dodatkow\u0105 szans\u0119 dostania si\u0119 na presti\u017cowe studia w Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast dla maturzyst\u00f3w studiuj\u0105cych na wy\u017cszych uczelniach Litwy s\u0105 przyznawane stypendia z Rzeczypospolitej Polskiej. Z kolei spo\u015br\u00f3d maturzyst\u00f3w szk\u00f3\u0142 litewskich na studia za granic\u0105 dosta\u0142y si\u0119 u\u0142amki procenta absolwent\u00f3w. Po wst\u0105pieniu Litwy do Unii Europejskiej przed absolwentami polskich szk\u00f3\u0142 jest otwarta praktycznie ca\u0142a Europa.  <\/p>\n

Od pa\u017adziernika 2007 roku w Wilnie dzia\u0142a filia Uniwersytetu Bia\u0142ostockiego z polskim j\u0119zykiem wyk\u0142adowym, gdzie s\u0105 presti\u017cowe kierunki z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 uzyskania stopnia magistra: informatyka, ekonomika, europeistyka, za\u015b od 2023\/2024 r. otwarto kierunek: pedagogika specjalna. Tak, wi\u0119c po 20 latach zosta\u0142 spe\u0142niony jeden z podstawowych postulat\u00f3w spo\u0142eczno\u015bci polskiej na Litwie kszta\u0142cenia w j\u0119zyku polskim od przedszkola do szko\u0142y wy\u017cszej.<\/p>\n

Polskie szko\u0142y \u015brednie wykaza\u0142y si\u0119 wysokimi wska\u017anikami w czasie prowadzenia akredytacji. Obecnie a\u017c 36 z 360 gimnazj\u00f3w na Litwie s\u0105 gimnazjami z polskim j\u0119zykiem nauczania, co stanowi 10 % w skali kraju. Prawie po\u0142owa z nich, czyli 17 dzia\u0142a w\u0142a\u015bnie w rejonie wile\u0144skim, co jest ogromnym osi\u0105gni\u0119ciem lokalnych spo\u0142eczno\u015bci szkolnych i samorz\u0105du zarz\u0105dzanego przez przedstawicieli AWPL-ZChR.<\/p>\n

W ci\u0105gu ostatnich lat wzros\u0142a liczba maturzyst\u00f3w rejonu wile\u0144skiego wst\u0119puj\u0105cych na wy\u017csze uczelnie: je\u017celi w 2002 r. na wy\u017csze uczelnie dosta\u0142o si\u0119 49% absolwent\u00f3w szk\u00f3\u0142 rejonu, to w 2017 \u2013 54,6 %, w 2021 liczba maturzyst\u00f3w wzros\u0142a \u2013 do 55,9%, za\u015b w 2022 \u2013 nast\u0105pi\u0142 znacz\u0105cy wzrost do 58,04%. Niekt\u00f3re polskie szko\u0142y rejonu osi\u0105gn\u0119\u0142y nadzwyczaj wysokie wska\u017aniki: Gimnazjum im.\u015bw.Jana Bosko w Egliszkach  – 85%; Gimnazjum w Mickunach \u201381,3%; Gimnazjum im. S.Batorego w \u0141awaryszkach 76,9%; Gimnazjum w Pogirach \u2013 76,9%; Gimnazjum im K. Parczewskiego w Niemenczynie \u2013 68,4 %.  <\/p>\n

Z powy\u017cszego nietrudno wywnioskowa\u0107, i\u017c szkolnictwo polskie na Litwie zapewnia dobre mo\u017cliwo\u015bci dalszego kontynuowania nauki, ma wiele zalet, kt\u00f3rych nie posiada szko\u0142a litewska.<\/p>\n

Polska szko\u0142a \u2013 to nie tylko wysoki poziom nauczania, ale te\u017c bardzo g\u0142\u0119boka tradycja. Tu 100% dzieci ucz\u0119szcza na lekcje religii i tyle\u017c wybiera egzamin z j\u0119zyka polskiego.<\/p>\n

 W polskich szko\u0142ach odbywaj\u0105 si\u0119 wyj\u0105tkowe studni\u00f3wki, bale maturalne, jase\u0142ka jak te\u017c masa innych niepowtarzalnych imprez. Przez ca\u0142y rok plac\u00f3wki utrzymuj\u0105 bliski i ciep\u0142y kontakt z rodzicami, babciami i dziadkami. Polska szko\u0142a – to nie tylko edukacja, ale te\u017c bardzo wa\u017cny o\u015brodek patriotyzmu, kultury oraz dzia\u0142alno\u015bci spo\u0142ecznej. To jest wielka warto\u015b\u0107 sama w sobie.<\/p>\n

Apelujemy do Was Rodzice Polacy, o posy\u0142anie dzieci do szk\u00f3\u0142 polskich. Niech has\u0142o konferencji \u201ePolskie dziecko w polskiej szkole\u201d przy\u015bwieca Waszym dzia\u0142aniom. Spowoduje to, \u017ce b\u0119dziecie mogli wychowywa\u0107 w\u0142asne dzieci bez poddawania ich niepotrzebnym stresom, na Polak\u00f3w \u2013 godnych obywateli Pa\u0144stwa Litewskiego. Podejmuj\u0105c wywa\u017cone decyzje, w przysz\u0142o\u015bci wasze dzieci nigdy nie b\u0119d\u0105 mia\u0142y zarzut\u00f3w, \u017ce podj\u0119li\u015bcie nies\u0142uszn\u0105 decyzj\u0119, w czasie, gdy one nie by\u0142y jeszcze dostatecznie dojrza\u0142e, by decydowa\u0107 samodzielnie.<\/strong><\/em><\/p>\n

Wilno, 15 listopada 2024 r.<\/em><\/p>\n

O\u015bwiadczenie<\/strong><\/p>\n

Ostatnia decyzja Minister O\u015bwiaty, nauki i sportu Republiki Litewskiej Radvil\u0117 Mork\u016bnait\u0117 – Mikul\u0117nien\u0117 zbulwersowa\u0142a polsk\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107 o\u015bwiatow\u0105. Po raz kolejny, pod p\u0142aszczykiem dobra dziecka zapowiedziane zosta\u0142o zwi\u0119kszenie godzin nauczania j\u0119zyka litewskiego poczynaj\u0105c od klas pocz\u0105tkowych i wy\u017cej, d\u0105\u017c\u0105c do zr\u00f3wnania ich ilo\u015bci w szkole polskiej i litewskiej. Jakim kosztem? Wprowadzaj\u0105c nauczanie wi\u0119kszo\u015bci przedmiot\u00f3w w j\u0119zyku litewskim!<\/p>\n

O\u015bwiadczamy, \u017ce nie t\u0119dy droga. Potrzeby w poprawie nauczania j\u0119zyka litewskiego spo\u0142eczno\u015b\u0107 polska nie negowa\u0142a nigdy, wr\u0119cz przeciwnie – artyku\u0142owa\u0142a, wskazuj\u0105c na piln\u0105 konieczno\u015b\u0107 przygotowania odpowiednich program\u00f3w, podr\u0119cznik\u00f3w, a przede wszystkim nauczycieli oraz podzia\u0142u klasy na lekcjach j\u0119zyka litewskiego na trzy r\u00f3wnoleg\u0142e grupy (zamiast obecnych dw\u00f3ch).<\/p>\n

Do nauki j\u0119zyka litewskiego s\u0142u\u017cy przedmiot nauczania j\u0119zyka litewskiego, kt\u00f3rego ma uczy\u0107 specjalista od j\u0119zyka litewskiego. Jak ma pozytywnie wp\u0142yn\u0105\u0107 na wiedz\u0119 z j\u0119zyka litewskiego, to, \u017ce osoba najcz\u0119\u015bciej nie litewskiej narodowo\u015bci, zacznie uczy\u0107 w j\u0119zyku litewskim? Jak nauczanie, w innym j\u0119zyku ni\u017c ojczysty, ma pom\u00f3c w lepszym opanowaniu wiedzy z tych przedmiot\u00f3w. Identyczna sytuacja z wynikami egzamin\u00f3w pa\u0144stwowych. Absurdem jest s\u0105dzenie, \u017ce w sytuacji, gdy ucze\u0144 i nauczyciel b\u0119d\u0105 ze sob\u0105 rozmawia\u0107 nie w j\u0119zyku ojczystym polepsz\u0105 si\u0119 wyniki nauczania z tych przedmiot\u00f3w.<\/p>\n

Takie posuni\u0119cie nie s\u0142u\u017cy integracji, jest to bezpo\u015bredni kierunek ku asymilacji i zanikania, wr\u0119cz likwidacji szko\u0142y z polskim j\u0119zykiem nauczania, kt\u00f3ra na Litwie ma wielowiekowe tradycje.<\/p>\n

Jest to r\u00f3wnie\u017c sprzeczne z zapisami Traktatu Polsko-Litewskiego, wskazuj\u0105cego, \u017ce nowe decyzje nie mog\u0105 pogarsza\u0107 obecnie obowi\u0105zuj\u0105cych.<\/p>\n

Dlatego te\u017c \u017c\u0105damy zaprzestania kolejnych eksperyment\u00f3w na uczniach szk\u00f3\u0142 polskich oraz poszanowania prawa i woli rodzic\u00f3w do decydowania w jakiej szkole i w jakim j\u0119zyku ma si\u0119 odbywa\u0107 edukacja ich dziecka.<\/p>\n

Jako obywatele tego kraju, Litwy, \u017c\u0105damy przygotowania odpowiednich narz\u0119dzi, kt\u00f3re realnie, nie has\u0142owo, wespr\u0105 nauczanie j\u0119zyka litewskiego w szko\u0142ach mniejszo\u015bci narodowych na Litwie.<\/p>\n

Wilno, 15 listopada 2024 r.<\/em><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

O aktualiach polskiego szkolnictwa na Litwie \u2013 wyzwaniach, osi\u0105gni\u0119ciach i problemach, kt\u00f3re wymagaj\u0105 pilnych rozwi\u0105za\u0144 \u2013 m\u00f3wiono podczas konferencji o\u015bwiatowej \u201ePolskie dziecko w polskiej szkole\u201d, zorganizowanej ju\u017c po raz 27. przez Wile\u0144ski Rejonowy Oddzia\u0142 Zwi\u0105zku Polak\u00f3w na Litwie.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":29990,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"dwc-title":[""],"dwc-content":[""],"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.awpl.lt\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29989"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.awpl.lt\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.awpl.lt\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.awpl.lt\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.awpl.lt\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=29989"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.awpl.lt\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29989\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":29995,"href":"https:\/\/www.awpl.lt\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29989\/revisions\/29995"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.awpl.lt\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/29990"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.awpl.lt\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=29989"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.awpl.lt\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=29989"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.awpl.lt\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=29989"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}