{"id":28110,"date":"2024-01-18T15:59:34","date_gmt":"2024-01-18T15:59:34","guid":{"rendered":"http:\/\/www.awpl.lt?p=28110"},"modified":"2024-01-18T15:59:37","modified_gmt":"2024-01-18T15:59:37","slug":"na-celowniku-szkoly-mniejszosci-narodowych","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.awpl.lt?p=28110","title":{"rendered":"Na celowniku szko\u0142y mniejszo\u015bci narodowych"},"content":{"rendered":"

W pierwszych dniach nowego roku minister o\u015bwiaty nauki i sportu Gintautas Jak\u0161tas oficjalnie poinformowa\u0142, \u017ce kierowany przez niego resort poszukuje dr\u00f3g prawnych do zrezygnowania z nauczania w j\u0119zyku rosyjskim.
\n 
\nMinister niejako uzasadniaj\u0105c t\u0119 \u201einicjatyw\u0119\u201d odnotowa\u0142, \u017ce utrzymanie rosyjskich szk\u00f3\u0142 drogo kosztuje, a jest oczywiste, \u017ce uczniowie tych plac\u00f3wek s\u0105 podatni na propagand\u0119 i informacj\u0119 p\u0142yn\u0105c\u0105 z nieprzyjaznego dla Litwy kraju. Szef resortu o\u015bwiaty podkresli\u0142, \u017ce uczniowie tych szk\u00f3\u0142, kt\u00f3rzy ucz\u0105 si\u0119 podstawowych przedmiot\u00f3w nie w j\u0119zyku pa\u0144stwowym, maj\u0105 gorsze wyniki na sprawdzianach (PISA), trudniej si\u0119 integruj\u0105 zar\u00f3wno na uczelniach, jak i na rynku pracy. Zada\u0142 te\u017c pytanie, czy utrzymuj\u0105c takie plac\u00f3wki nie wyrz\u0105dzamy szkody pa\u0144stwu oraz m\u0142odym ludziom. Powo\u0142a\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c na przyk\u0142ad s\u0105siedniej \u0141otwy i Estonii, w kt\u00f3rych proces likwidacji szk\u00f3\u0142 z rosyjskim j\u0119zykiem nauczania ju\u017c si\u0119 rozpocz\u0105\u0142. Na Litwie, zdaniem ministra, mia\u0142yby dzia\u0142a\u0107 jedynie szko\u0142y mniejszo\u015bci narodowych, w kt\u00f3rych nauczanie odbywa si\u0119 w j\u0119zyku pa\u0144stw UE lub innych kraj\u00f3w przyjaznych Litwie. Ciekawie, jak przy takim podej\u015bciu zosta\u0142aby potraktowana szko\u0142a bia\u0142oruska, co w dzisiejszej sytuacji geopolitycznej jest nader aktualne.<\/p>\n

Inicjatywa ministra (chocia\u017c by\u0142y rozwa\u017cania na ten temat po inwazji Rosji na Ukrain\u0119) najwidoczniej zrodzi\u0142a si\u0119 po incydencie, jaki mia\u0142 miejsce w jednej ze szk\u00f3\u0142 z rosyjskim j\u0119zykiem nauczania w Wilnie i wywo\u0142a\u0142 bardzo burzliw\u0105 reakcj\u0119 w spo\u0142ecze\u0144stwie i mediach. W telegraficznym skr\u00f3cie wygl\u0105da\u0142o to tak: para koleg\u00f3w mia\u0142a strzela\u0107 z broni pneumatycznej do szkolnego kolegi-emigranta z powodu tego, \u017ce ten si\u0119 okaza\u0142 antyputinowski.<\/p>\n

Z nieukrywan\u0105 satysfakcj\u0105 nale\u017cy przyzna\u0107, \u017ce pomys\u0142 ministra na rosyjskie szko\u0142y spotka\u0142 si\u0119 z negatywn\u0105 ocen\u0105 nie tylko przedstawicieli mniejszo\u015bci narodowych, ale te\u017c przewodnicz\u0105cej Sejmu Litwy, wielu parlamentarzyst\u00f3w z r\u00f3\u017cnych opcji politycznych, kt\u00f3rzy generalnie stwierdzili, \u017ce zamykanie rosyjskich szk\u00f3\u0142 by\u0142oby niezgodne z historyczn\u0105 tradycj\u0105 pa\u0144stwa litewskiego, podpisanymi i ratyfikowanymi przez Litw\u0119 dokumentami mi\u0119dzynarodowymi o ochronie praw mniejszo\u015bci oraz przejawem dyskryminacji na tle narodowo\u015bciowym i w najmniejszym stopniu nie przyczyni\u0142oby si\u0119 do integracji litewskich Rosjan. Niekt\u00f3rzy, jak g\u0142\u00f3wna doradczyni prezydenta Litwy Asta Skaisgyryt\u0117, kt\u00f3ra uzna\u0142a szko\u0142y mniejszo\u015bci narodowych \u201e za sowiecki relikt\u201d (a\u017c trudno uwierzy\u0107, \u017ce ta pani \u201edoradza\u201d w sprawach mi\u0119dzynarodowych), czy mer Wilna Vladas Benkunskas wyrazili zdanie, \u017ce przed podejmowaniem takich decyzji nale\u017cy skierowa\u0107 ca\u0142\u0105 uwag\u0119 na prac\u0119 tych szk\u00f3\u0142, jej usprawnienie, zbadanie tre\u015bci i udzielenie pomocy w integracji ze spo\u0142ecze\u0144stwem kraju.<\/p>\n

Chocia\u017c minister podkre\u015bli\u0142, \u017ce jego inicjatywa dotyczy\u0107 mia\u0142a jedynie szk\u00f3\u0142 rosyjskich (jak odnotowa\u0142, istnienie szk\u00f3\u0142 z polskim j\u0119zykiem nauczania jest zobligowane umowami z Polsk\u0105), jednak to nie powstrzyma\u0142o r\u00f3\u017cnego rodzaju \u201edzia\u0142aczy\u201d i polityk\u00f3w, dla kt\u00f3rych o\u015bwiata w j\u0119zyku nie pa\u0144stwowym jest z zasady nie do przyj\u0119cia – \u201ez\u0142apali wiatr w \u017cagle\u201d i ruszyli do ataku. Nie po raz pierwszy zreszt\u0105 i mo\u017cna by by\u0142o ich wypowiedzi potraktowa\u0107 lekcewa\u017c\u0105co. Na przyk\u0142ad Vytautasa Sinicy (politologa, wydawcy, radnego), kt\u00f3ry stwierdzi\u0142, \u017ce szko\u0142y mniejszo\u015bci narodowych to getta i jak w ca\u0142ym cywilizowanym (!) \u015bwiecie, dzieci na Litwie nale\u017cy kszta\u0142ci\u0107 w szko\u0142ach z pa\u0144stwowym j\u0119zykiem nauczania. Ten \u201edzia\u0142acz\u201d \u0142askawie si\u0119 zgodzi\u0142, \u017ce mo\u017cna zacz\u0105\u0107 od rosyjskich, ale to samo ma te\u017c by\u0107 stosowane wobec polskich. I nie b\u0119dzie to skierowane przeciwko Polakom i nie sk\u0142\u00f3ci z Polsk\u0105, bo i teraz, jak twierdzi, jest wiele polskich rodzin, kt\u00f3re kieruj\u0105 swoje dzieci do litewskich szk\u00f3\u0142. Potrafi\u0142 te\u017c by\u0107 ten pan wspania\u0142omy\u015blny i dopu\u015bci\u0142 istnienie szk\u00f3\u0142 prywatnych mniejszo\u015bci narodowych. A w og\u00f3le, jego zdaniem, Polacy repatriowali do Polski, a ci co teraz tu s\u0105 – w zdecydowanej wi\u0119kszo\u015bci przybyli w latach sowieckich. Na dodatek pan Sinica twierdzi, \u017ce nie mo\u017ce by\u0107 w sprawie szkolnictwa parytetu Litwy z Polsk\u0105, bo Litwini w krainie sejne\u0144skiej s\u0105 na swoich etnicznych ziemiach, mieszkali tam \u201eod zawsze\u201d, s\u0105 autochtonami, w odr\u00f3\u017cnieniu od Polak\u00f3w na Litwie. C\u00f3\u017c, znajomo\u015b\u0107 historii daj\u0105ca doskona\u0142\u0105 ocen\u0119 o\u015bwiaty w j\u0119zyku pa\u0144stwowym, bo pan Sinica na pewno pobiera\u0142 nauki w litewskiej szkole i na litewskiej uczelni.<\/p>\n

Je\u017celi jednak wypowiedzi a la pan Sinica mo\u017cemy potraktowa\u0107 z u\u015bmiechem (prawda, gorzkim, bo jednak tacy panowie te\u017c maj\u0105 swoich na\u015bladowc\u00f3w, co wida\u0107 w sieciach spo\u0142eczno\u015bciowych), to trudniej przychodzi to czyni\u0107, kiedy g\u0142os zabieraj\u0105 pos\u0142owie na Sejm z rz\u0105dz\u0105cej koalicji, czy cz\u0142onkowie komitetu o\u015bwiaty.<\/p>\n

Pose\u0142 na Sejm RL, cz\u0142onek frakcji konserwatyst\u00f3w, psychiatra i psycholog dzieci\u0119cy Linas Slu\u0161nys reaguj\u0105c na incydent w wile\u0144skiej rosyjskiej szkole i inicjatyw\u0119 ministra, z ca\u0142\u0105 stanowczo\u015bci\u0105 stwierdzi\u0142, \u017ce podobnych incydent\u00f3w nie by\u0142o w szko\u0142ach litewskich i to \u015bwiadczy o nastawieniu rodzic\u00f3w i nauczycieli. Z tego wynika, jak twierdzi, \u017ce litewski system o\u015bwiaty nie mo\u017ce finansowa\u0107 wsp\u00f3lnoty, kt\u00f3ra jest niebezpieczna nie tylko dla ukrai\u0144skich dzieci, ale te\u017c mo\u017ce by\u0107 niebezpieczna dla litewskich w razie zagro\u017cenia wojennego. Zdaniem pos\u0142a nauczanie w j\u0119zyku rosyjskim czy polskim w kraju, gdzie j\u0119zykiem pa\u0144stwowym jest inny j\u0119zyk jest najwi\u0119ksz\u0105 marginalizacj\u0105, negowaniem pa\u0144stwa i dziwn\u0105 ch\u0119ci\u0105 demonstrowania swojej wyj\u0105tkowo\u015bci. Pan psycholog wyrazi\u0142 te\u017c zdanie na temat praw dziecka. Ot\u00f3\u017c, wed\u0142ug niego, dzieci maj\u0105 prawo w kraju, w kt\u00f3rym si\u0119 urodzi\u0142y m\u00f3wi\u0107 bez akcentu, z \u0142atwo\u015bci\u0105 dostawa\u0107 si\u0119 na uczelnie. A\u017c trudno uwierzy\u0107, \u017ce dzieci\u0119cy psycholog i psychiatra nie wie, \u017ce dziecko najlepiej si\u0119 rozwija i uczy w ojczystym j\u0119zyku?<\/p>\n

Nieswojo si\u0119 robi, kiedy si\u0119 pomy\u015bli, \u017ce b\u0119d\u0105c pos\u0142em mo\u017ce on mie\u0107 wp\u0142yw na przyjmowanie ustaw.<\/p>\n

Podobne uczucie wywo\u0142uj\u0105 te\u017c wywody pos\u0142a z ramienia Litewskiego Zwi\u0105zku Ch\u0142op\u00f3w i Zielonych Eugenijusa Jovai\u0161y. Uwa\u017ca on, \u017ce nale\u017cy dyskutowa\u0107 o przysz\u0142o\u015bci szk\u00f3\u0142 mniejszo\u015bci narodowych – nie tylko o rosyjskich. Jego zdaniem, w j\u0119zyku pa\u0144stwowym nale\u017ca\u0142oby naucza\u0107 we wszystkich szko\u0142ach mniejszo\u015bci narodowych. Argument? Bo to jest pa\u0144stwo litewskie, to jest zwi\u0105zane ze sprawami obywatelsko\u015bci, tak naj\u0142atwiej jest dla mniejszo\u015bci w\u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 do \u017cycia pa\u0144stwa. Cz\u0142onek Sejmowego Komitetu O\u015bwiaty uwa\u017ca, \u017ce to jest sprawdzony i w wielu krajach stosowany model\u2026<\/p>\n

Po fali krytyki minister o\u015bwiaty po tygodniu przyzna\u0142, \u017ce na razie konkretnych propozycji, co do szk\u00f3\u0142 mniejszo\u015bci narodowych nie ma. Resort planuje doskonali\u0107 ten system, by m\u0142odzie\u017c rosyjska \u0142atwiej si\u0119 integrowa\u0142a i mog\u0142a realizowa\u0107. Minister uwa\u017ca, \u017ce pomimo krytyki, jego inicjatywa wywo\u0142a\u0142a dyskusj\u0119, co mo\u017ce pom\u00f3c w znalezieniu rozwi\u0105zania problem\u00f3w. Na pytanie, o tym, \u017ce by\u0107 mo\u017ce spo\u0142ecze\u0144stwo nie jest gotowe do jakichkolwiek zmian, minister odpowiedzia\u0142, \u017ce obecnie jest prowadzona analiza pracy szk\u00f3\u0142 i zanim nie dobiegnie ko\u0144ca \u017cadnych propozycji nie b\u0119dzie.<\/p>\n

Powstaje chyba logiczne pytanie: czy nie nale\u017ca\u0142o najpierw dokona\u0107 tej analizy, a dopiero potem nag\u0142a\u015bnia\u0107 \u201einicjatyw\u0119\u201d, kt\u00f3ra dotkn\u0119\u0142a tak liczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa (w rosyjskich szko\u0142ach uczy sie 14 tys. uczni\u00f3w), wywo\u0142a\u0142a niepotrzebne emocje i wcale nie przyczyni\u0142a si\u0119 do stawianego celu \u2013 integracji spo\u0142ecze\u0144stwa kraju. Najwyra\u017aniej minister nie sprawdzi\u0142 si\u0119 w sytuacji wymagaj\u0105cej rozwagi i spokoju. Musimy wi\u0119c czuwa\u0107 nad swoim stanem posiadania przy takich urz\u0119dnikach i politykach.<\/p>\n

Janina Lisiewicz<\/strong><\/em><\/p>\n

\"\"<\/a><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W pierwszych dniach nowego roku minister o\u015bwiaty nauki i sportu Gintautas Jak\u0161tas oficjalnie poinformowa\u0142, \u017ce kierowany przez niego resort poszukuje dr\u00f3g prawnych do zrezygnowania z nauczania w j\u0119zyku rosyjskim.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":28111,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"dwc-title":[],"dwc-content":[],"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.awpl.lt\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28110"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.awpl.lt\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.awpl.lt\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.awpl.lt\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.awpl.lt\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28110"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.awpl.lt\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28110\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28115,"href":"https:\/\/www.awpl.lt\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28110\/revisions\/28115"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.awpl.lt\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/28111"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.awpl.lt\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28110"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.awpl.lt\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=28110"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.awpl.lt\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=28110"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}