16 marca, w \u015brod\u0119, w Sejmie Litwy odby\u0142a si\u0119 konferencja pt. \u201eO\u015bwiata mniejszo\u015bci narodowych na Litwie: przesz\u0142o\u015b\u0107, tera\u017aniejszo\u015b\u0107, przysz\u0142o\u015b\u0107”. Organizatorem konferencji jest wiceprzewodnicz\u0105cy Sejmu RL z ramienia AWPL Jaros\u0142aw Narkiewicz.
\nDyskusje, kt\u00f3re si\u0119 odby\u0142y w ramach konferencji, organicznie wpisuj\u0105 si\u0119 w klasyczny model komunikacji na linii litewska strona rz\u0105dowa a przedstawiciele mniejszo\u015bci narodowych. Podczas gdy Polacy i Rosjanie podkre\u015blali, \u017ce o\u015bwiata mniejszo\u015bci narodowych jest dyskryminowana i jest notorycznie ograniczana, przedstawiciele w\u0142adz twierdzili, \u017ce problemy, z jakimi borykaj\u0105 si\u0119 szko\u0142y mniejszo\u015bci narodowych, w tym polskie, wpisuj\u0105 si\u0119 w og\u00f3lny zakres trudno\u015bci o\u015bwiatowych na Litwie, \u017ce s\u0105 m.in. pochodn\u0105 zmian demograficznych i w k\u00f3\u0142ko podkre\u015blali potrzeb\u0119 spotykania si\u0119 i dyskutowania.<\/p>\n
Tak\u0105 form\u0119 rozwi\u0105zywania problem\u00f3w trafnie okre\u015bli\u0142a jedna z prelegentek, przewodnicz\u0105ca Forum Rodzic\u00f3w Szk\u00f3\u0142 Polskich Rejonu Solecznickiego Renata Cytacka, kt\u00f3ra potwierdzi\u0142a, \u017ce dochodzi do spotka\u0144 przedstawicieli spo\u0142eczno\u015bci szkolnych mniejszo\u015bci narodowych z w\u0142adzami, dyskusje odbywaj\u0105 si\u0119 w przyjaznej atmosferze, jednak\u017ce, gdy pi\u0142eczka okazuje si\u0119 po stronie litewskiej, zaczyna si\u0119 tradycyjna gra na zw\u0142ok\u0119 i brak w dalszym ci\u0105gu brakuje post\u0119p\u00f3w w rozwi\u0105zywaniu problem\u00f3w w o\u015bwiacie wsp\u00f3lnot narodowych na Litwie.<\/p>\n
Jaskrawym przyk\u0142adem jest zw\u0142oka w akredytowaniu polskiej Szko\u0142y \u015aredniej im. W\u0142. Syrokomli w Wilnie, kt\u00f3rej uczniowie i nauczyciele licznie przybyli dzisiaj na konferencj\u0119. Minister o\u015bwiaty i nauki Audron\u0117 Pitr\u0117nien\u0117 o\u015bwiadczy\u0142a, \u017ce resort dope\u0142ni\u0142 wszelkich formalno\u015bci, nie stawia przeszk\u00f3d w udzieleniu szkole akredytacji i czeka na krok samorz\u0105du m. Wilna. Z kolei, w opinii uczestnik\u00f3w konferencji, samorz\u0105d m. Wilna twierdzi odwrotnie: \u017ce czeka na posuni\u0119cia Ministerstwa O\u015bwiaty i Nauki.<\/p>\n
Cel<\/strong> Pos\u0142anka z frakcji AWPL Irina Rozowa wyrazi\u0142a nadziej\u0119, \u017ce postulaty mniejszo\u015bci narodowych w dziedzinie o\u015bwiaty zostan\u0105 wys\u0142uchane i us\u0142yszane.<\/p>\n „O\u015bwiata mniejszo\u015bci narodowych nie wzi\u0119\u0142a si\u0119 znik\u0105d”<\/strong> Spo\u015br\u00f3d licznych sukces\u00f3w polskiej edukacji i polskich maturzyst\u00f3w na Litwie wicemarsza\u0142ek wymieni\u0142 m.in. solidny baga\u017c wiedzy i umiej\u0119tno\u015bci, najlepszy wska\u017anik dostawania si\u0119 na uczelnie spo\u015br\u00f3d wszystkich grup j\u0119zykowych, wi\u0119kszy odsetek kwalifikowania szk\u00f3\u0142 polskich do grupy najlepszych plac\u00f3wek o\u015bwiatowych w kraju.<\/p>\n \u201eSystem edukacji mniejszo\u015bci narodowych na Litwie zda\u0142 sw\u00f3j egzamin, dlatego nie nale\u017cy unicestwia\u0107 istniej\u0105cego modelu” \u2013 apelowa\u0142 J. Narkiewicz.<\/p>\n Stanowisko resortu o\u015bwiaty<\/strong> „Prawa mniejszo\u015bci narodowych nie s\u0105 ich uprzywilejowaniem”<\/strong> \u201eNiepok\u00f3j budzi to, \u017ce nierzadko na Litwie s\u0142yszymy opini\u0119 o tym, \u017ce mniejszo\u015bci narodowe domagaj\u0105 si\u0119 wyj\u0105tkowych praw” – powiedzia\u0142a K. Miksza.<\/p>\n W opinii naukowiec, na Litwie nie jest realizowana polityka r\u00f3wnych szans i mo\u017cliwo\u015bci, a samo zakazanie dyskryminacji nie jest wystarczaj\u0105cym narz\u0119dziem do zwalczania tego zjawiska. Zdaniem K. Mikszy, nale\u017cy zwi\u0119ksza\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107 polityk\u00f3w w kwestiach dotycz\u0105cych wsp\u00f3lnot narodowych, wspiera\u0107 i promowa\u0107 dzia\u0142alno\u015b\u0107 organizacji pozarz\u0105dowych, bowiem skupiaj\u0105 ekspert\u00f3w i specjalist\u00f3w danej dziedziny.<\/p>\n \u201eLitwa nigdy nie by\u0142a pa\u0144stwem monoj\u0119zycznym, z kolei multilingwizm jest cennym dziedzictwem, kt\u00f3re nale\u017cy chroni\u0107 ze szczeg\u00f3ln\u0105 pieczo\u0142owito\u015bci\u0105” \u2013 podkre\u015bli\u0142a.<\/p>\n Nawi\u0105zuj\u0105c do kontrowersyjnych zmian w o\u015bwiacie mniejszo\u015bci narodowych, w tym do pr\u00f3b zwi\u0119kszania obecno\u015bci j\u0119zyka litewskiego kosztem j\u0119zyk\u00f3w ojczystych, naukowiec wyrazi\u0142a opini\u0119, \u017ce nic, co jest narzucane odg\u00f3rnie i na si\u0142\u0119, nie b\u0119dzie nale\u017cycie przyj\u0119te i zaakceptowane i ma decyduj\u0105cy wp\u0142yw na to, jakich obywateli wychowuje system edukacji funkcjonuj\u0105cy w tak opresyjny spos\u00f3b i jakie nastawienie do w\u0142adz programuje w umys\u0142ach uczni\u00f3w.<\/p>\n K. Miksza przytoczy\u0142a wnioski bada\u0144 naukowych, z kt\u00f3rych wynika, \u017ce najlepsze wyniki osoba osi\u0105ga i najwi\u0119ksze osi\u0105gni\u0119cia ma, gdy nauk\u0119 pobiera w j\u0119zyku ojczystym i nie jest w stanie obcego j\u0119zyka opanowa\u0107 w stopniu identycznym do znajomo\u015bci j\u0119zyka ojczystego.<\/p>\n Za zmianami stoj\u0105 partie czy pojedynczy dzia\u0142acze?<\/strong> \u201eDlaczego wci\u0105\u017c odbywaj\u0105 si\u0119 strajki, pikiety i akcje protestacyjne? Ot\u00f3\u017c odpowiedzi nale\u017ca\u0142oby poszuka\u0107 w polityce o\u015bwiatowej, kt\u00f3ra prowadzi do pogorszenia sytuacji o\u015bwiatowej mniejszo\u015bci” \u2013 m\u00f3wi\u0142 pose\u0142.<\/p>\n Parlamentarzysta przytoczy\u0142 szereg dzia\u0142a\u0144 strony rz\u0105dowej, kt\u00f3re raz po raz uderzaj\u0105 w szkolnictwo polskie na Litwie. Wspomnia\u0142 o decyzji Ministerstwa O\u015bwiaty i Nauki z 1994 roku o zaniechaniu druku polskich podr\u0119cznik\u00f3w uzasadniaj\u0105c tak\u0105 decyzj\u0119 brakiem pieni\u0119dzy. M\u00f3wi\u0142 o dyskryminuj\u0105cej o\u015bwiat\u0119 polsk\u0105 nowelizacji Ustawy o o\u015bwiacie z dnia 17 marca 2011 roku, na mocy kt\u00f3rej m.in. ujednolicono egzamin maturalny z j\u0119zyka litewskiego dla maturzyst\u00f3w ze szk\u00f3\u0142 litewskich i nielitewskich mimo 800-godzinnej r\u00f3\u017cnicy w nauczaniu j\u0119zyka. Nowelizacja spotka\u0142a si\u0119 z ogromnym oporem mniejszo\u015bci, kt\u00f3rego wyrazem by\u0142o zebranie 60 000 podpis\u00f3w pod apelem o uchylenie poprawek do prawa o\u015bwiatowego.<\/p>\n „Mamy do czynienia z polityk\u0105 o\u015bwiatow\u0105 wzgl\u0119dem mniejszo\u015bci narodowych czy jest dzie\u0142o r\u0105k partii czy poszczeg\u00f3lnych dzia\u0142aczy?” – retoryczne pytania formu\u0142owa\u0142 parlamentarzysta.<\/p>\n Bez wrogo\u015bci w resorcie?<\/strong> Szko\u0142a narodowa – to nie tylko miejsce zdobywania wiedzy<\/strong> Pos\u0142anka nadmieni\u0142a, \u017ce szko\u0142a wychowuj\u0105ca dzieci w j\u0119zyku ojczystym nie jest wy\u0142\u0105cznie miejscem zdobywania wiedzy \u2013 jest przestrzeni\u0105 zaszczepiania mi\u0142o\u015bci i przywi\u0105zania do tradycji narodowych, kultury, wpajania warto\u015bci moralnych. Podkre\u015bli\u0142a, \u017ce j\u0119zyk ojczysty jest czym\u015b wi\u0119cej ni\u017c narz\u0119dziem do komunikacji \u2013 jest gwarantem komfortu psychologicznego, wszechstronnego rozwoju i sukcesu \u017cyciowego. \u201eMonolingwizm w taki ma\u0142ym pa\u0144stwie, jakim jest Litwa, nie op\u0142aca si\u0119 pod wzgl\u0119dem gospodarczym. Pos\u0142u\u017c\u0119 si\u0119 terminologi\u0105 z zakresu zarz\u0105dzania i ekonomii i zaznacz\u0119, \u017ce wieloj\u0119zyczno\u015b\u0107 jest rentowna, a osoby, kt\u00f3re pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 kilkoma j\u0119zykami naraz, s\u0105 wysoko notowanymi graczami na rynku pracy” \u2013 powiedzia\u0142a I. Rozowa.<\/p>\n Koncepcja pozostanie na papierze?<\/strong> Profesor wiele nadziei wi\u0105\u017ce z przyj\u0119t\u0105 w ub. roku Koncepcj\u0105 Dobrej Szko\u0142y, jednak\u017ce wyrazi\u0142a obaw\u0119, \u017ce dokument ten pozostanie jedynie na papierze i nie zostanie wdro\u017cony. \u201eW naszym pa\u0144stwie tak cz\u0119sto bywa” \u2013 ubolewa\u0142a prof. V. Targamadz\u0117, a swoj\u0105 prelekcj\u0119 zako\u0144czy\u0142a retorycznym pytaniem, czy aby nie mamy do czynienia z sytuacj\u0105, \u017ce dzieci si\u0119 zmieniaj\u0105, a szko\u0142a stoi na miejscu.<\/p>\n Propozycje polskich polityk\u00f3w<\/strong> Radna przedstawi\u0142a konkretne propozycje zmian w prawie o\u015bwiatowym, kt\u00f3re uwzgl\u0119dnia\u0142yby potrzeby mniejszo\u015bci w dziedzinie o\u015bwiaty. Dla przyk\u0142adu zaproponowa\u0142a w\u0142\u0105czenie do g\u0142\u00f3wnych akt\u00f3w prawnych reguluj\u0105cych dziedzin\u0119 o\u015bwiaty, w tym do Ustawy o o\u015bwiacie, poj\u0119cia szko\u0142y mniejszo\u015bci narodowej. E. Tamo\u0161i\u016bnait\u0117 wyst\u0105pi\u0142a r\u00f3wnie\u017c z propozycj\u0105 usuni\u0119cia z ustawy zapisu dyskryminuj\u0105cego szko\u0142y mniejszo\u015bci i uprzywilejowuj\u0105cego szko\u0142y litewskie. Zapis stanowi mianowicie, \u017ce w miejscowo\u015bciach, w k\u00f3rych obok siebie dzia\u0142aj\u0105 szko\u0142a mniejszo\u015bci i litewska, w sytuacji braku uczni\u00f3w zamkni\u0119ta ma by\u0107 szko\u0142a nielitewska.<\/p>\n Radna proponuje r\u00f3wnie\u017c w\u0142\u0105czy\u0107 do regulacji prawnych zapis, kt\u00f3ry umo\u017cliwi zwi\u0119kszenie finansowania szk\u00f3\u0142 mniejszo\u015bci narodowych do 50% oraz zaapelowa\u0142a o przywr\u00f3cenie zr\u00f3\u017cnicowanych egzamin\u00f3w maturalnych z j\u0119zyka litewskiego: jako j\u0119zyka ojczystego i pa\u0144stwowego (wyuczonego).<\/p>\n Pojedynek na liczby<\/strong> Nauczyciele – niedoceniani i nieszanowani<\/strong> Plan zniszczenia Polak\u00f3w na Litwie<\/strong> Zdaniem polityk, na Litwie jest realizowany plan maj\u0105cy na celu zniszczenie mniejszo\u015bci polskiej na Litwie. \u201eSztuczne problemy z niewydawaniem podr\u0119cznik\u00f3w po polsku – to nic innego jak pierwszy punkt tego planu” \u2013 o\u015bwiadczy\u0142a.<\/p>\n Jako punkt drugi wymieni\u0142a skre\u015blenie j\u0119zyka polskiego z listy obowi\u0105zkowych egzamin\u00f3w na maturze, a trzeci – nowelizacj\u0119 Ustawy o o\u015bwiacie z 17 marca 2011 roku.<\/p>\n Jako punkt czwarty planu wymieni\u0142a ujednolicenie egzaminu maturalnego z j\u0119zyka litewskiego, a pi\u0105ty – uprzywilejowan\u0105 prawnie pozycj\u0119 szk\u00f3\u0142 litewskich wzgl\u0119dem polskich. \u201eZgodnie z now\u0105 Ustaw\u0105 o o\u015bwiacie je\u015bli nawet dzieci polskie b\u0119d\u0105 t\u0142umnie ucz\u0119szcza\u0142y do polskiej szko\u0142y, a w pobliskiej szkole litewskiej b\u0119dzie brakowa\u0142o dzieci, zlikwidowana zostanie szko\u0142a polska, a zachowana szko\u0142a z pa\u0144stwowym j\u0119zykiem nauczania. W konsekwencji dzieci ze zlikwidowanej szko\u0142y polskiej trafi\u0105 przymusowo do szko\u0142y z litewskim j\u0119zykiem nauczania, a zatem b\u0119dzie pog\u0142\u0119bia\u0142 si\u0119 proces ich lituanizacji” \u2013 m\u00f3wi\u0142a.<\/p>\n \u201eSzacuje si\u0119, \u017ce je\u015bli nowe prawo litewskie nie zostanie zmienione, w ci\u0105gu kilku lat a\u017c 75% dzieci polskich straci kontakt z polskim j\u0119zykiem w szkole, a w ci\u0105gu dw\u00f3ch pokole\u0144 mniejszo\u015b\u0107 polska, \u015bwiadoma swojej odr\u0119bno\u015bci narodowej i kulturowej, skurczy si\u0119 o po\u0142ow\u0119, ku uciesze tw\u00f3rc\u00f3w planu zniszczenia mniejszo\u015bci polskiej. Wszystkie kolejne dzia\u0142ania nast\u0119puj\u0105cych po sobie rz\u0105d\u00f3w Litwy zgadzaj\u0105 si\u0119 postanowieniami planu przymusowej lituanizacji nas, Polak\u00f3w litewskich, i wype\u0142niaj\u0105 go bardzo sumiennie. Jest to chyba jedyny plan, z kt\u00f3rym zgadzaj\u0105 si\u0119 kolejne rz\u0105dy i kolejni prezydenci. Jest to prawdziwy i jedyny cel, do kt\u00f3rego wszyscy d\u0105\u017c\u0105 ponad podzia\u0142ami” \u2013 m\u00f3wi\u0142a.<\/p>\n Maturzy\u015bci ze szk\u00f3\u0142 nielitewskich \u015bwietnie sobie radz\u0105<\/strong> Badanie przeprowadzi\u0142a w l. 2012-2015, a obj\u0119\u0142a nim 500 respondent\u00f3w \u2013 maturzyst\u00f3w szk\u00f3\u0142 litewskich, polskich i rosyjskich z powiatu wile\u0144skiego. Podstawowym celem badania by\u0142o zapoznanie si\u0119 z losem maturzyst\u00f3w i osi\u0105gni\u0119ciami w \u017cyciu zawodowym i prywatnym.<\/p>\n Analiza zgromadzonych danych pozwoli\u0142a autorce sformu\u0142owa\u0107 nast\u0119puj\u0105ce wnioski: maturzy\u015bci szk\u00f3\u0142 mniejszo\u015bci narodowych s\u0105 osobami wykszta\u0142conymi; mog\u0105 pochwali\u0107 si\u0119 lepszym wska\u017anikiem dostawania si\u0119 na studia i kontynuowania nauki; pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 co najmniej dwoma j\u0119zykami (a\u017c 17,5% polskich maturzyst\u00f3w deklaruje znajomo\u015b\u0107 5 j\u0119zyk\u00f3w, a 2,5% – ponad 5 j\u0119zyk\u00f3w); s\u0105 najbardziej zadowoleni z wykonywanej pracy zawodowej; maj\u0105 udan\u0105 karier\u0119, cz\u0119sto pracuj\u0105 na stanowiskach kierowniczych; w spos\u00f3b przemy\u015blany i ukierunkowany wybieraj\u0105 kierunek studi\u00f3w. Pionierskie sk\u0105din\u0105d badanie wzbudzi\u0142o spore zainteresowanie uczestnik\u00f3w obrad.<\/p>\n Popularne polsko-rosyjskie gimnazjum w Rudominie<\/strong> Ko\u0144cowe konkluzje<\/strong> Wiceprzewodnicz\u0105cy Sejmu RL z ramienia AWPL Jaros\u0142aw Narkiewicz w rozmowie z naszym portalem zapewni\u0142, \u017ce w najbli\u017cszej przysz\u0142o\u015bci zostanie wydana publikacja uog\u00f3lniaj\u0105ca konferencj\u0119 i zostanie upubliczniona, udost\u0119pniona szerszej publiczno\u015bci, instytucjom, decydentom w dziedzinie o\u015bwiaty.<\/p>\n \u201eCel g\u0142\u00f3wny zosta\u0142 osi\u0105gni\u0119ty: problematyka o\u015bwiaty mniejszo\u015bci narodowych wzbudzi\u0142a spore zainteresowanie, w tym mi\u0119dzynarodowe, bowiem w gronie oko\u0142o 250 uczestnik\u00f3w znalaz\u0142y si\u0119 dwie ekspertki z OBWE” \u2013 w rozmowie z L24 oceni\u0142 J. Narkiewicz.<\/p>\n Przedstawicielki OBWE sk\u0142adaj\u0105 wizyt\u0119 na Litwie na zaproszenie frakcji AWPL w Sejmie Litwy, we \u015brod\u0119 i czwartek odb\u0119d\u0105 seri\u0119 spotka\u0144 zar\u00f3wno z przedstawicielami mniejszo\u015bci polskiej, ale te\u017c w\u0142adzami Litwy.<\/p>\n \u201ePodczas konferencji zaprezentowano szeroki wachlarz osi\u0105gni\u0119\u0107 szk\u00f3\u0142 mniejszo\u015bci narodowych, przedstawiono nowe dane dotycz\u0105ce sukces\u00f3w maturzyst\u00f3w ze szk\u00f3\u0142 mniejszo\u015bciowych, kt\u00f3re ujawniaj\u0105, \u017ce osoby, kt\u00f3re uko\u0144czy\u0142y szko\u0142y mniejszo\u015bci narodowych, liczniej ni\u017c maturzy\u015bci ze szk\u00f3\u0142 litewskich dostaj\u0105 si\u0119 na studia wy\u017csze i lepiej odnajduj\u0105 si\u0119 w \u017cyciu” \u2013 uog\u00f3lni\u0142 wicemarsza\u0142ek.<\/p>\n \u201eBy\u0142a to okazja po raz kolejny podkre\u015bli\u0107, ze jeste\u015bmy zdeterminowani, by zachowa\u0107 dotychczasowy model szkolnictwa mniejszo\u015bciowego, kt\u00f3ry si\u0119 sprawdzi\u0142. Jeste\u015bmy nastawieni na doskonalenie szkolnictwa mniejszo\u015bci, polepszanie jako\u015bci, a nie strat\u0119 czasu na pr\u00f3by zachowania stanu posiadania” \u2013 powiedzia\u0142.<\/p>\n Na konferencj\u0119 licznie przybyli uczniowie klas 10-11 ze szk\u00f3\u0142 mniejszo\u015bci Wilna i Wile\u0144szczyzny. \u201eBy\u0142a to tre\u015bciwa lekcja obywatelsko\u015bci” \u2013 konkludowa\u0142 wicemarsza\u0142ek Jaros\u0142aw Narkiewicz.<\/p>\n
\nCelem obrad, jak na wst\u0119pie zaznaczy\u0142 Jaros\u0142aw Narkiewicz, jest om\u00f3wienie rozwoju i problematyki o\u015bwiaty mniejszo\u015bci narodowych na Litwie, a tak\u017ce osi\u0105gni\u0119\u0107 szk\u00f3\u0142 mniejszo\u015bci narodowych w ci\u0105gu ostatnich dziesi\u0119cioleci, jaki to temat ostatnio jest aktywnie i szeroko omawiany na Litwie.<\/p>\n
\nWiceprzewodnicz\u0105cy parlamentu J. Narkiewicz w prelekcji skupi\u0142 si\u0119 na przekroju historycznym o\u015bwiaty mniejszo\u015bci narodowych na Litwie, zaznaczaj\u0105c, \u017ce szkolnictwo to ma g\u0142\u0119bokie korzenie, tradycje i histori\u0119. Zaznaczy\u0142, \u017ce g\u0142\u00f3wnymi celami strategii o\u015bwiaty polskiej na Litwie jest kszta\u0142cenie w j\u0119zyku ojczystym na wszystkich szczeblach pobierania nauki, zapewnienie jako\u015bci nauczania od przedszkola do uczelni oraz konkurencyjno\u015b\u0107 polskiej m\u0142odzie\u017cy zar\u00f3wno na studiach, jak te\u017c rynku pracy.<\/p>\n
\nWiceminister o\u015bwiaty i nauki Genoveita Krasauskien\u0117 podkre\u015bli\u0142a, \u017ce o\u015bwiata mniejszo\u015bci narodowych jest tematem aktualnym, za\u015b poruszaj\u0105c temat zwlekania z udzieleniem akredytacji szkole im. W\u0142. Syrokomli, zapewni\u0142a, \u017ce \u201ezostan\u0105 podj\u0119te przychylne decyzje”. Nadmieni\u0142a, \u017ce reorganizacja sieci szk\u00f3\u0142 mniejszo\u015bci narodowych jest pochodn\u0105 og\u00f3lnokrajowej tendencji zmniejszania si\u0119 populacji, a Litwa \u201estwarza wszelkie mo\u017cliwo\u015bci do piel\u0119gnowania to\u017csamo\u015bci narodowej i pobierania nauki w j\u0119zyku ojczystym”.<\/p>\n
\n\u201ePrawa mniejszo\u015bci narodowych – to przyrodzone prawa cz\u0142owieka” \u2013 odczyt pod tak\u0105 nazw\u0105 wyg\u0142osi\u0142a dr Katarzyna Miksza z Uniwersytetu im. M. Romera w Wilnie. Podkre\u015bli\u0142a, \u017ce prawa mniejszo\u015bci narodowych nie s\u0105 \u017cadnym przywilejem, tylko stanowi\u0105 nieod\u0142\u0105czn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 og\u00f3lnego katalogu praw cz\u0142owieka. Prawa mniejszo\u015bci narodowych wchodz\u0105 ponadto w zakres wsp\u00f3\u0142pracy mi\u0119dzynarodowej, dlatego nie s\u0105 wy\u0142\u0105cznie kwesti\u0105 wewn\u0119trzn\u0105 danego pa\u0144stwa. Prawa dzieci, w tym do edukacji, s\u0105 prawami nadrz\u0119dnymi, zaznaczy\u0142a naukowiec, bowiem dzieci nie s\u0105 w stanie stan\u0105\u0107 w obronie swoich praw, dlatego prby ochrony j\u0119zyka nie mog\u0105 by\u0107 wa\u017cniejsze ni\u017c dzieci. Zaznaczy\u0142a, \u017ce nar\u00f3d litewski, kt\u00f3ry niezwykle pieczo\u0142owicie dba o sw\u00f3j j\u0119zyk, powinien rozumie\u0107 potrzeb\u0119 mniejszo\u015bci do zachowania swojego j\u0119zyka ojczystego.<\/p>\n
\n\u201ePolityka o\u015bwiaty mniejszo\u015bci narodowych: dok\u0105d prowadzi?” \u2013 retorycznie podczas swojej prelekcji pyta\u0142 pose\u0142, przewodnicz\u0105cy Stowarzyszenia Nauczycieli Szk\u00f3\u0142 Polskich na Litwie „Macierz Szkolna” J\u00f3zef Kwiatkowski. Podkre\u015bli\u0142, \u017ce integracja mniejszo\u015bci narodowych zachodzi poprzez ich udzia\u0142 w \u017cyciu politycznym, spo\u0142ecznym, kulturalnym kraju, poprzez zawieranie mieszanych zwi\u0105zk\u00f3w ma\u0142\u017ce\u0144skich. \u201eIntegracja przebiega\u0142aby sk\u0142adniej, gdyby wi\u0119kszo\u015bci uda\u0142o si\u0119 wyeliminowa\u0107 ze swoich dzia\u0142a\u0144 elementy, celem kt\u00f3rych jest asymilacja, oraz powstrzyma\u0107 si\u0119 od dyskryminacji” \u2013 o\u015bwiadczy\u0142 polityk.<\/p>\n
\nMinister o\u015bwiaty i nauki Audron\u0117 Pitr\u0117nien\u0117 w swoim niezwykle populistycznym przem\u00f3wieniu nadmieni\u0142a, \u017ce pierwszy dzie\u0144 jej urz\u0119dowania zbieg\u0142 si\u0119 ze strajkiem w zaniepokojonej swoim losem wile\u0144skiej szkole im. W\u0142. Syrokomli. \u201eW plac\u00f3wce spotkano nas niezwykle ciep\u0142o, rozmowa by\u0142a nadzwyczaj serdeczna. Ze swojej strony nie czynimy \u017cadnych przeszk\u00f3d w procesie ubiegania si\u0119 przez plac\u00f3wk\u0119 o akredytacj\u0119, czekamy na krok ze strony sto\u0142ecznego samorz\u0105du” \u2013 o\u015bwiadczy\u0142a szefowa resortu o\u015bwiaty i doda\u0142a, \u017ce polityka prowadzona przez w\u0142adze litewskie nie jest wrogo nastawiona wzgl\u0119dem o\u015bwiaty mniejszo\u015bci narodowych.<\/p>\n
\nO szko\u0142ach z rosyjskim j\u0119zykiem nauczania m\u00f3wi\u0142a pos\u0142anka Irina Rozowa, kt\u00f3ra podkre\u015bli\u0142a, \u017ce szko\u0142y polskie i rosyjskie borykaj\u0105 si\u0119 z podobnymi problemami. Jako jedno z zagro\u017ce\u0144 wymieni\u0142a szerz\u0105c\u0105 si\u0119 liberalno\u015b\u0107, kt\u00f3ra przes\u0105cza si\u0119 r\u00f3wnie\u017c do szk\u00f3\u0142, a skutkuje upadkiem warto\u015bci moralnych i wypaczeniem \u015bwiatopogl\u0105du m\u0142odej osoby.<\/p>\n
\nProfesor z uniwersytetu Wile\u0144skiego Vilija Targamadz\u0117 zaryzykowa\u0142a stwierdzenie, \u017ce na Litwie w og\u00f3le nie ma polityki o\u015bwiatowej, a decydenci o\u015bwiatowi nie wiedz\u0105, jakie s\u0105 dzieci w dobie obecnej. \u201eOne s\u0105 inne ni\u017c kiedy\u015b, tymczasem my nie badamy, jakie s\u0105, nie zlecamy i nie przeprowadzamy analiz” \u2013 krytyki systemowi o\u015bwiaty nie szcz\u0119dzi\u0142a naukowiec.<\/p>\n
\nRadna m. Wilna Edyta Tamo\u0161i\u016bnait\u0117 wyg\u0142osi\u0142a prelekcj\u0119 nt. znaczenia o\u015bwiatowych akt\u00f3w prawnych i ich projekt\u00f3w dla poprawy systemu o\u015bwiaty mniejszo\u015bci narodowych, m\u00f3wi\u0142a o ujednoliconych programie i egzaminie z j\u0119zyka litewskiego. By\u0142a wiceminister o\u015bwiaty i nauki wymieni\u0142a szereg akt\u00f3w prawnych zapewniaj\u0105cych mniejszo\u015bciom narodowym prawo do pobierania nauki w j\u0119zyku ojczystym, dodaj\u0105c, \u017ce regulacje te s\u0105 na Litwie cz\u0119sto \u0142amane.<\/p>\n
\nI zast\u0119pca kanclerza Rz\u0105du RL Rimantas Vaitkus w swoim przem\u00f3wieniu powiela\u0142 argumenty tradycyjnie przytaczane przez stron\u0119 litewsk\u0105 podczas spotka\u0144 z przedstawicielami w\u0142adz Polski i polskiej mniejszo\u015bci. M\u00f3wi\u0142 m.in. o znacznie wi\u0119kszym finansowaniu szk\u00f3\u0142 mniejszo\u015bci narodowych w por\u00f3wnaniu ze szko\u0142ami litewskimi, z jakim to argumentem nie zgodzi\u0142a si\u0119 przewodnicz\u0105ca frakcji AWPL w Sejmie Rita Tama\u0161unien\u0117. Powiedzia\u0142a, \u017ce przytoczone liczby nie s\u0105 prawdziwe i nie zgadzaj\u0105 si\u0119 z faktycznym finansowaniem szkolnictwa mniejszo\u015bciowego. Wicekanclerz powt\u00f3rzy\u0142 ponadto do b\u00f3lu znany argument o tym, \u017ce edukacj\u0119 w j\u0119zyku polskim Polacy na Litwie mog\u0105 pobiera\u0107 od przedszkola do uczelni. Przemilcza\u0142, wiadomo, notoryczne pr\u00f3by utrudniania edukacji w j\u0119zyku polskim i uszczuplania o\u015bwiatowego posiadania polskiej spo\u0142eczno\u015bci.<\/p>\n
\nPrzewodnicz\u0105cy Litewskiego Zwi\u0105zku Zawodowego Pracownik\u00f3w O\u015bwiaty Andrius Navickas skupi\u0142 si\u0119 w swoim przem\u00f3wieniu na niskich, jego zdaniem, wynagrodzeniach nauczycieli i braku szacunku dla ich pracy. Nie powstrzyma\u0142 si\u0119 od krytyki pod adresem ministra o\u015bwiaty i nauki A. Pitr\u0117nien\u0117.<\/p>\n
\nPrzewodnicz\u0105ca Forum Rodzic\u00f3w Szk\u00f3\u0142 Polskich Rejonu Solecznickiego Renata Cytacka nie kry\u0142a rozczarowania z powodu dwug\u0142osu w sprawie o\u015bwiaty mniejszo\u015bci. \u201eMy m\u00f3wimy, \u017ce \u017ale si\u0119 dzieje, strona rz\u0105dowa twierdzi, \u017ce wszystko jest w porz\u0105dku. Skoro wszystko jest dobrze, dlaczego w kraju wci\u0105\u017c odbywaj\u0105 si\u0119 strajki i protesty?” \u2013 pyta\u0142a polityk, kt\u00f3rej referat dotyczy\u0142 kszta\u0142cenia dzieci w j\u0119zyku ojczystym oczami rodzic\u00f3w. \u201eO dobru dziecka maj\u0105 decydowa\u0107 rodzice, a nie urz\u0119dnicy” \u2013 o\u015bwiadczy\u0142a R. Cytacka.<\/p>\n
\nWyniki nowatorskiego badania pt. \u201eLosy maturzyst\u00f3w w kontek\u015bcie jako\u015bci dzia\u0142ania plac\u00f3wki o\u015bwiatowej” zaprezentowa\u0142a autorka analizy – Danuta Narbut, przewodnicz\u0105ca Forum Rodzic\u00f3w Szk\u00f3\u0142 Polskich Miasta Wilna.<\/p>\n
\nO sporych osi\u0105gni\u0119ciach polsko-rosyjskiego Gimnazjum im. F. Ruszczyca w Rudominie (rejon wile\u0144ski) m\u00f3wi\u0142a dyrektor \u017baneta Jankowska, kt\u00f3ra cieszy\u0142a si\u0119 z tego, \u017ce plac\u00f3wce uda\u0142o si\u0119 uzyska\u0107 status \u201etzw. d\u0142ugiego gimnazjum”. Wyrazi\u0142a r\u00f3wnie\u017c satysfakcj\u0119 z faktu, \u017ce podczas gdy szko\u0142y w ca\u0142ym kraju odnotowuj\u0105 spadek liczby uczni\u00f3w, gimnazjum cieszy si\u0119 z przyrostu uczni\u00f3w.<\/p>\n
\nPo wyg\u0142oszeniu odczyt\u00f3w zawi\u0105za\u0142a si\u0119 dyskusja. Zorganizowanie konferencji by\u0142o m.in. zasadne r\u00f3wnie\u017c dlatego, \u017ce niekt\u00f3rzy obecni na niej przedstawiciele w\u0142adz Litwy o\u015bwiadczyli, \u017ce po raz pierwszy dotar\u0142y do nich informacje o problemach w edukacji mniejszo\u015bci narodowych.<\/p>\n