10 stycznia 2022 roku grasuj\u0105ca barbarzy\u0144sko po globie ziemskim koronawirusowa pandemia targn\u0119\u0142a si\u0119 te\u017c ze skutkiem na \u017cycie dobrze dla wielu z nas znanego Jana Ciechanowicza \u2013 polskiego pisarza, historyka, etyka, filozofa, genealoga, germanisty z wyuczonego zawodu, autora bez ma\u0142a 70 ksi\u0105\u017cek i ponad 1200 artyku\u0142\u00f3w w j\u0119zyku polskim, bia\u0142oruskim, litewskim, niemieckim, rosyjskim, angielskim. S\u0142owem, jako spo\u0142eczno\u015b\u0107 polska na Litwie, ponie\u015bli\u015bmy nieod\u017ca\u0142owan\u0105 utrat\u0119, gdy\u017c przesta\u0142o bi\u0107 serce Kogo\u015b, Kto poprzez tytaniczn\u0105 wr\u0119cz pracowito\u015b\u0107 \u015bwieci\u0142 przyk\u0142adem, jak nale\u017cy do reszty wype\u0142nia\u0107 tre\u015bci\u0105 doczesne \u017cycie.
\n
\nJan Ciechanowicz, herbu Mogi\u0142a, urodzi\u0142 si\u0119 2 lipca 1946 roku w Wornianach w dawnym powiecie wile\u0144sko-trockim, gdzie jego ojciec \u2013 Stanis\u0142aw by\u0142 kierownikiem maj\u0105tku Uniwersytetu Stefana Batorego.<\/p>\n
Po zdobyciu matury w rodzinnej miejscowo\u015bci, odby\u0142 studia w Mi\u0144skim Instytucie J\u0119zyk\u00f3w Obcych, kt\u00f3re zwie\u0144cza\u0142 doktorat z zakresu najnowszej filozofii niemieckiej, opatrzony tytu\u0142em \u201eCz\u0142owiek i kultura w filozofii Theodora Wiesengrunda Adorno\u201d. Po pierwotnej pracy zawodowej, zwi\u0105zanej z wiedz\u0105 j\u0119zyka niemieckiego na terenie Bia\u0142orusi, zatrudni\u0142 si\u0119 on na Litwie, nauczaj\u0105c tego\u017c j\u0119zyka w mejszagolskiej i dukszta\u0144skiej plac\u00f3wkach o\u015bwiatowych w rejonie wile\u0144skim, a p\u00f3\u017aniej w latach 1975-1983 pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 korespondenta \u201eCzerwonego Sztandaru\u201d, na kt\u00f3rego \u0142amach furor\u0119 nie lada robi\u0142y pisane wyra\u017anie \u201epod w\u0142os\u201d teksty jego pi\u00f3ra z cyklu \u201eW kr\u0119gu post\u0119powych tradycji\u201d, wyk\u0142ada\u0142 etyk\u0119, religioznawstwo i filozofi\u0119 w \u00f3wczesnym Wile\u0144skim Pa\u0144stwowym Instytucie Pedagogicznym.<\/p>\n
Wraz z \u201epieriestrojk\u0105\u201d w\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 czynnie do poczyna\u0144 na rzecz polskiego odrodzenia narodowego na Litwie, znalaz\u0142szy si\u0119 w 11-osobowym gronie rodak\u00f3w, kt\u00f3re 5 maja 1988 roku powo\u0142a\u0142o do \u017cycia Stowarzyszenie Spo\u0142eczno-Kulturalne Polak\u00f3w na Litwie, przekszta\u0142cone po niespe\u0142na roku w Zwi\u0105zek Polak\u00f3w na Litwie. W burzliwym prze\u0142omie lat 80. i 90. ubieg\u0142ego wieku nie stroni\u0142 od dzia\u0142alno\u015bci politycznej. To pod jego auspicjami zaistnia\u0142a Polska Partia Praw Cz\u0142owieka, anga\u017cowa\u0142 si\u0119 w tworzenie na terenie Wile\u0144szczyzny Polskiego Kraju Narodowo-Terytorialnego, a w latach 1989-1991 wraz z Anicetem Brodawskim, jako przedstawiciel Zwi\u0105zku Polak\u00f3w na Litwie, reprezentowa\u0142 miejscowe mniejszo\u015bci narodowe w charakterze deputowanego do Rady Najwy\u017cszej ZSRR, gorliwie broni\u0105c z jej wysokiej trybuny potrzeb rodak\u00f3w w skali ca\u0142ego kraju, obwodem kaliningradzkim poczynaj\u0105c a Kamczatk\u0105 ko\u0144cz\u0105c.<\/p>\n
Po \u015bci\u0105gni\u0119ciu na siebie za t\u0119 dzia\u0142alno\u015b\u0107 ogromu nie\u0142aski, zmuszony zosta\u0142 do opuszczenia w roku 1993 Litwy i osiedlenia si\u0119 na sta\u0142e w Polsce, gdzie wyk\u0142ada\u0142 filozofi\u0119, j\u0119zyki obce (niemiecki, litewski, rosyjski), etyk\u0119 biznesu, filozofi\u0119 kultury, histori\u0119 my\u015bli niemieckiej na wy\u017cszych uczelniach Bydgoszczy, Rzeszowa, Tarnobrzega, Sanoka, jak r\u00f3wnie\u017c w Zespole Szk\u00f3\u0142 im. Kr\u00f3la W\u0142adys\u0142awa Jagie\u0142\u0142y w podrzeszowskim Niechobrzu. Nigdy zreszt\u0105 nie otrzyma\u0142 od polskich instytucji rz\u0105dowych b\u0105d\u017a fundacji \u017cadnego grantu lub innego wsparcia w swej pracy naukowej i wydawniczej, prowadzonej r\u00f3wnolegle z prac\u0105 dydaktyczn\u0105 i zarobkow\u0105 w szkolnictwie.<\/p>\n
Mo\u017cna tylko podziwia\u0107 rozleg\u0142y kr\u0105g zainteresowa\u0144 i niespo\u017cyty wr\u0119cz wysi\u0142ek Zmar\u0142ego, czego jak\u017ce wymownym potwierdzeniem pozostawiony pisarski dorobek w postaci bez ma\u0142a 70 ksi\u0105\u017cek z wnikliw\u0105, nierzadko zamykan\u0105 w paru albo nawet kilku tomach penetracj\u0105 podejmowanego tematu z zakresu historii (w szczeg\u00f3lno\u015bci \u2013 genealogii, \u017ce wspomnimy o sze\u015bciotomowym opracowaniu \u201eRody rycerstwa Wielkiego Ksi\u0119stwa Litewskiego\u201d, dwutomowym \u201eHerbarzu polsko-rosyjskim\u201d, \u201eHerbarzu Polesia\u201d, \u201eKsi\u0119dze herbowej Bia\u0142ej, Czarnej, Czerwonej i Zielonej Rusi, Inflant, Litwy, Moskwy, Polski, Ukrainy i \u017bmudzi\u201d; etyki (w tym \u2013 fundamentalnej \u201etrylogii\u201d: \u201eEtyka wielkich cywilizacji\u201d, \u201eEtyka \u017cycia i \u015bmierci\u201d, \u201eEtyka czterech umiej\u0119tno\u015bci\u201d); historii filozofii (trzytomowa \u201eFilozofia komizmu\u201d, \u201eRozpacz a filozofia\u201d, jak r\u00f3wnie\u017c trzy tomy \u201eEtiud etognomicznych\u201d); filologii germa\u0144skiej (osiem ksi\u0105\u017cek, w tym \u2013 najobszerniejszy w dziejach germanistyki polskiej ponad 600-stronicowy frazeologiczno-paremiologiczny s\u0142ownik polsko-niemiecki); antropologii (\u201eLudzie w\u015br\u00f3d gwiazd. Homo sapiens w perspektywie kosmologicznej\u201d, \u201eAntysemityzm. Analiza krytyczna\u201d, \u201eAntropologia w\u0142adzy\u201d).<\/p>\n
Wa\u017cne miejsce w pisarstwie Jana Ciechanowicza zajmowa\u0142a tematyka wile\u0144ska, w tym \u2013 oparte na oryginalnych \u017ar\u00f3d\u0142ach fundamentalne, trzykrotnie wznawiane opracowania: \u201eW kr\u0119gu post\u0119powych tradycji\u201d, \u201eNa wile\u0144skiej Rossie\u201d (wsp\u00f3lnie z B. i M. Kosmanami), \u201eZ dziej\u00f3w kultury Wielkiego Ksi\u0119stwa Litwy\u201d, \u201ePoczet profesor\u00f3w wile\u0144skich. Wyk\u0142adowcy Akademii \u015awi\u0119toja\u0144skiej w Wilnie XVI-XX w.\u201d, \u201eSynowie ksi\u0119cia Gedymina. S\u0142ynni wychowankowie Uniwersytetu Wile\u0144skiego XVII-XX w.\u201d, \u201eUrok prowincjonalizmu. Z dziej\u00f3w sztuk pi\u0119knych na Kresach Wschodnich\u201d.<\/p>\n
Tematem wszelako, kt\u00f3remu ten Autor po\u015bwi\u0119ci\u0142 najwi\u0119cej uwagi, okaza\u0142a si\u0119 kulturotw\u00f3rcza misja wywodz\u0105cych si\u0119 z Polski i Litwy historycznej os\u00f3b w rozwoju cywilizacji obcych kraj\u00f3w i pa\u0144stw. Do szeregu publikacji w tej materii nale\u017c\u0105 m.in. znakomite dzie\u0142a, kt\u00f3rych nak\u0142ady zreszt\u0105 b\u0142yskawicznie si\u0119 rozchodzi\u0142y: \u201eNa styku cywilizacji\u201d, \u201eZ rodu polskiego\u201d, \u201eMusica peregrinans, \u201eGo\u0144cy Ikara\u201d, \u201eZdobywca Azji. Miko\u0142aj Przewalski\u201d, \u201eW bezkresach Eurazji\u201d, \u201eDzieci \u017celaznego wilka\u201d, \u201eTw\u00f3rcy cudzego \u015bwiat\u0142a\u201d, \u201eDobroczy\u0144cy ludzko\u015bci\u201d, \u201eWys\u0142annicy S\u0142owa\u201d, \u201eW cieniu rajskich jab\u0142oni\u201d, \u201eNauczyciele. Oblicza humanizm\u00f3w\u201d. W tych publikacjach, drukowanych przez tak powa\u017cne instytucje jak chocia\u017cby: Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, Polski Fundusz Wydawniczy w Kanadzie (Toronto), Panorama Publishing (Chicago), Polish Guide Publishing (Nowy Jork), Wydawnictwo \u201eDom Polski Sarmacja\u201d (Warszawa), Autor stworzy\u0142 zaiste epick\u0105 panoram\u0119 Narodu Polskiego jako \u201eTw\u00f3rcy cudzego \u015bwiat\u0142a\u201d, ukaza\u0142 imponuj\u0105cy dorobek Polonii r\u00f3\u017cnych kraj\u00f3w w zakresie literatury, astronomii, medycyny, pedagogiki, lotnictwa, budownictwa, kosmonautyki, rolnictwa, nauk plastycznych, humanistyki, muzyki, fizyki, matematyki, ornitologii, botaniki, ichtiologii, entomologii, architektury, wojskowo\u015bci, genetyki itd.<\/p>\n
Cech\u0105 charakterystyczn\u0105 pisarstwa \u015bp. Jana Ciechanowicza, obok niepospolitej erudycji i swobodnego poruszania si\u0119 po najrozmaitszych meandrach wiedzy, stanowi\u0142a umiej\u0119tno\u015b\u0107 m\u00f3wienia w spos\u00f3b przejrzysty i komunikatywny o sprawach nawet najbardziej z\u0142o\u017conych i zawi\u0142ych, co przysparza\u0142o mu wielu czytelnik\u00f3w wsz\u0119dzie tam, gdzie rozbrzmiewa s\u0142owo polskie. Delektowali si\u0119 te\u017c oni aforyzmami jego autorstwa, b\u0119d\u0105cymi kwintesencj\u0105 ci\u0105got literackich.<\/p>\n
Imponuj\u0105cy dorobek wydawniczy Zmar\u0142ego oraz Jego poczynania na rzecz obrony praw cz\u0142owieka i praw mniejszo\u015bci narodowych doczeka\u0142y si\u0119 licznych polskich i mi\u0119dzynarodowych wyr\u00f3\u017cnie\u0144 z Orderem Polonia Mater Nostra Est w\u0142\u0105cznie.<\/p>\n
Niespodziewana przedwczesna \u015bmier\u0107 Jana Ciechanowicza okry\u0142a kirem wszystkich, kt\u00f3rzy go znali i cenili budz\u0105cy swym rozmachem podziw pisarski dorobek. To w\u0142a\u015bnie ta pozostawiona dla potomnych spu\u015bcizna pozwala na os\u0142od\u0119 wierzy\u0107, \u017ce \u201enie wszystek umar\u0142\u201d.<\/p>\n
Henryk Ma\u017cul<\/em><\/p>\n Wyrazy wsp\u00f3\u0142czucia i \u017calu z powodu \u015bmierci \nMsza \u015bw. \u017ca\u0142obna za spok\u00f3j Duszy \u015bp. Jana Ciechanowicza zostanie odprawiona w pi\u0105tek, 14 stycznia 2022 roku, o godz. 14.00 w ko\u015bciele \u015bw. Jakuba Aposto\u0142a w P\u0142ocku-Imielnicy przy ul. Wyszogrodzkiej 166. Po Mszy nast\u0105pi odprowadzenie Zmar\u0142ego na miejsce wiecznego spoczynku.<\/strong><\/em><\/p>\n 2022-01-11<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" 10 stycznia 2022 roku grasuj\u0105ca barbarzy\u0144sko po globie ziemskim koronawirusowa pandemia targn\u0119\u0142a si\u0119 te\u017c ze skutkiem na \u017cycie dobrze dla wielu z nas znanego Jana Ciechanowicza \u2013 polskiego pisarza, historyka, etyka, filozofa, genealoga, germanisty z wyuczonego zawodu, autora bez ma\u0142a 70 ksi\u0105\u017cek i ponad 1200 artyku\u0142\u00f3w w j\u0119zyku polskim, bia\u0142oruskim, litewskim, niemieckim, rosyjskim, angielskim. S\u0142owem, […] Czytaj dalej<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":23296,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"dwc-title":[],"dwc-content":[],"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.awpl.lt\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23295"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.awpl.lt\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.awpl.lt\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.awpl.lt\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.awpl.lt\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=23295"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.awpl.lt\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23295\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23300,"href":"https:\/\/www.awpl.lt\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23295\/revisions\/23300"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.awpl.lt\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/23296"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.awpl.lt\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=23295"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.awpl.lt\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=23295"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.awpl.lt\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=23295"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}\n
\njednego z za\u0142o\u017cycieli Zwi\u0105zku Polak\u00f3w na Litwie,
\ndeputowanego z ramienia ZPL, wybranego przez ludno\u015b\u0107 Wile\u0144szczyzny
\nw pierwszych demokratycznych wyborach po II wojnie \u015bwiatowej
\nJana Ciechanowicza<\/strong>
\nrodzinie, bliskim oraz wszystkim tym, kto zna\u0142 Go zar\u00f3wno osobi\u015bcie,
\njak i poprzez jego publikacje, ksi\u0105\u017cki, dzia\u0142alno\u015b\u0107 spo\u0142eczn\u0105
\nsk\u0142ada Zarz\u0105d G\u0142\u00f3wny Zwi\u0105zku Polak\u00f3w na Litwie <\/p>\n<\/blockquote>\n