Dobr\u0105 praktyk\u0105 kraj\u00f3w demokratycznych jest zapewnienie jak najszerszej reprezentacji spo\u0142ecze\u0144stwa w najwy\u017cszym organie w\u0142adzy pa\u0144stwowej \u2013 parlamencie. W\u0142a\u015bnie aktywne uczestnictwo obywateli w wolnych, uczciwych i przejrzystych wyborach jest jednym z warunk\u00f3w koniecznych dla sprawnego funkcjonowania systemu demokratycznego.
\n
\nW Europie pa\u0144stwa d\u0105\u017c\u0105 do tego, by jak najwi\u0119cej mieszka\u0144c\u00f3w sz\u0142o na wybory i oddawa\u0142o sw\u00f3j g\u0142os. Jednym ze sposob\u00f3w na zaktywizowanie obywateli w procesie wyborczym jest zapewnienie, \u017ce ka\u017cdy g\u0142os ma tak\u0105 sam\u0105 warto\u015b\u0107 i wp\u0142yw na wynik wybor\u00f3w \u2013 to jest mo\u017cliwe m.in. poprzez zmniejszenie progu wyborczego. S\u0142owenia, Austria i Szwecja stosuj\u0105 4-procentowy pr\u00f3g wyborczy, Grecja, W\u0142ochy, Hiszpania \u2013 3-procentowy, Dania \u2013 2-procentowy, natomiast Luksemburg, Malta, Portugalia czy Finlandia w og\u00f3le zrezygnowa\u0142y z progu wyborczego.<\/p>\n
Mi\u0119dzynarodowe instytucje r\u00f3\u017cnego szczebla r\u00f3wnie\u017c s\u0105 zgodne w swej opinii, \u017ce, maj\u0105c na celu wzmocnienie zasady demokratycznych wybor\u00f3w, nale\u017cy d\u0105\u017cy\u0107 do zmniejszenia progu wyborczego lub ca\u0142kowitego jego zniesienia.<\/p>\n
Jeszcze w 2007 r. Zgromadzenie Parlamentarne Rady Europy zaleci\u0142o ustanowienie progu wyborczego w wyborach parlamentarnych na poziomie nie wy\u017cszym ni\u017c 3 proc.<\/p>\n
Podczas gdy \u015bwiat idzie w kierunku zwi\u0119kszania szans obywateli na zostanie wybranym do parlamentu, Litwa skr\u0119ca w kierunku zaw\u0119\u017caj\u0105cym te mo\u017cliwo\u015bci.<\/p>\n
Biuro Instytucji Demokratycznych i Praw Cz\u0142owieka Organizacji Bezpiecze\u0144stwa i Wsp\u00f3\u0142pracy w Europie (OBWE) przedstawi\u0142o wiele spostrze\u017ce\u0144 i uwag dla Litwy po wyborach sejmowych w 2016 roku. Stwierdzono mi\u0119dzy innymi, \u017ce Litwa ma zbyt wysoki pr\u00f3g wyborczy dla partii politycznych mniejszo\u015bci narodowych, co znacz\u0105co ogranicza ich szanse dostania si\u0119 do Sejmu.<\/p>\n
Litewscy politycy pogorszyli wska\u017anik wybieralno\u015bci obywateli<\/strong><\/p>\n Przepisy prawa wyborczego na Litwie zmienia\u0142y si\u0119. Jeszcze na pocz\u0105tku lat 90. architekci \u00f3wczesnego systemu wyborczego do Sejmu Litwy zadecydowali o 4-procentowym progu wyborczym, jednak ugrupowa\u0144 politycznych reprezentuj\u0105cych mniejszo\u015bci narodowe pr\u00f3g wyborczy w og\u00f3le nie obowi\u0105zywa\u0142.<\/p>\n W roku 1992 w wyborach do parlamentu litewskiego trafi\u0142o 5 ugrupowa\u0144 politycznych, w tym Zwi\u0105zek Polak\u00f3w na Litwie (ZPL) reprezentuj\u0105cy polsk\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107, kt\u00f3ry uzyska\u0142 2,1 proc. g\u0142os\u00f3w w okr\u0119gu wielomandatowym i wprowadzi\u0142 z tego okr\u0119gu 2 pos\u0142\u00f3w (dodatkowo 2 kandydat\u00f3w ZPL wybrano do Sejmu RL z okr\u0119g\u00f3w jednomandatowych).<\/p>\n Litewscy politolodzy tamten system wyborczy okre\u015blaj\u0105 jako najbardziej demokratyczny spo\u015br\u00f3d obowi\u0105zuj\u0105cych na przestrzeni lat na Litwie.<\/p>\n Niestety ju\u017c w 1995 roku rz\u0105dz\u0105cy wtedy socjaldemokraci zmienili ordynacj\u0119 wyborcz\u0105 i podwy\u017cszyli pr\u00f3g wyborczy do 5 proc. dla partii i do 7 proc. dla koalicji. Ulgi wyborcze dla ugrupowa\u0144 reprezentuj\u0105cych mniejszo\u015bci narodowe, kt\u00f3re s\u0105 powszechnie praktykowanym standardem w wielu demokratycznych pa\u0144stwach na ca\u0142ym \u015bwiecie \u2013 na Litwie zosta\u0142y zniesione.<\/p>\n Zwi\u0119kszony pr\u00f3g wyborczy po raz pierwszy by\u0142 zastosowany podczas wybor\u00f3w do Sejmu RL w 1996 roku i obowi\u0105zuje do dzisiaj.<\/p>\n Spo\u0142eczno\u015b\u0107 mi\u0119dzynarodowa apeluje do Litwy<\/strong><\/p>\n Mi\u0119dzynarodowi eksperci s\u0105 zgodni w swojej ocenie, \u017ce Litwa powinna zwi\u0119ksza\u0107 szanse partii mniejszo\u015bci narodowych w wyborach do Sejmu m.in. poprzez zmiany w prawie wyborczym. Dobrym przyk\u0142adem do na\u015bladowania jest Polska, w kt\u00f3rej w odniesieniu do partii reprezentuj\u0105cych mniejszo\u015bci narodowe pr\u00f3g wyborczy nie obowi\u0105zuje.<\/p>\n Litewski Sejm w 2019 roku opracowa\u0142 rozwi\u0105zania, kt\u00f3re mia\u0142y zwi\u0119kszy\u0107 poziom demokracji. W grudniu 2019 roku pos\u0142owie przyj\u0119li ustaw\u0119 o obni\u017ceniu progu wyborczego dla startuj\u0105cych w wyborach sejmowych partii politycznych i koalicji odpowiednio z 5 i 7 proc. do 3 i 5 proc.<\/p>\n \u201ePo wcze\u015bniejszych wyborach do Sejmu przyj\u0119to szereg poprawek legislacyjnych z szerokim poparciem politycznym wdra\u017caj\u0105cych kilka wcze\u015bniejszych zalece\u0144 OBWE, takich jak okre\u015blenie okr\u0119g\u00f3w wyborczych, finansowanie kampanii wyborczych, terminy sk\u0142adania skarg itp., ale zalecenia dotycz\u0105ce progu wyborczego dla mniejszo\u015bci narodowych nie zosta\u0142y jeszcze wdro\u017cone. Nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, \u017ce 5-procentowy pr\u00f3g dla organizacji mniejszo\u015bci narodowych w l. 1990-1996 nie by\u0142 stosowany\u201d \u2013 m\u00f3wi\u0105 pos\u0142owie Akcji Wyborczej Polak\u00f3w na Litwie-Zwi\u0105zku Chrze\u015bcija\u0144skich Rodzin, oceniaj\u0105c starania koalicji rz\u0105dz\u0105cej w 2019 roku, kt\u00f3re zmierza\u0142y do wi\u0119kszej demokratyzacji prawa wyborczego.<\/p>\n Niestety prezydent Litwy Gitanas Naus\u0117da zachowa\u0142 si\u0119 podobnie jak b\u0119d\u0105cy w\u00f3wczas w opozycji konserwaty\u015bci, kt\u00f3rzy agresywnie stawiali op\u00f3r przyj\u0119ciu bardziej demokratycznych rozwi\u0105za\u0144 wyborczych na Litwie, i zawetowa\u0142 ju\u017c przyj\u0119t\u0105 przez parlament ustaw\u0119 o ordynacji wyborczej do Sejmu.<\/p>\n Sejm zamierza\u0142 odrzuci\u0107 antydemokratyczne weto prezydenta, mimo to podczas decyduj\u0105cego g\u0142osowania z potrzebnych do odrzucenia weta 71 g\u0142os\u00f3w (na og\u00f3ln\u0105 liczb\u0119 141 pos\u0142\u00f3w), oddano 70 g\u0142os\u00f3w (czyli zabrak\u0142o zaledwie 1 g\u0142osu).<\/p>\n Taka sytuacja nie by\u0142aby mo\u017cliwa bez zaanga\u017cowania przedstawicieli Urz\u0119du Prezydenta, kt\u00f3rzy, jak si\u0119 okaza\u0142o, tu\u017c przed g\u0142osowaniem aktywnie telefonowali do pos\u0142\u00f3w w sprawie odrzucenia weta na\u0142o\u017conego przez prezydenta. Takie dzia\u0142ania mo\u017cna okre\u015bli\u0107 mianem niedemokratycznych i nieprawomocnych, s\u0105 one bowiem nie do przyj\u0119cia w kraju szanuj\u0105cym prawo i zasady demokracji.<\/p>\n Akcja Wyborcza Polak\u00f3w na Litwie-Zwi\u0105zek Chrze\u015bcija\u0144skich Rodzin nie uleg\u0142a presji antydemokratycznych dzia\u0142a\u0144 konserwatyst\u00f3w i ich sprzymierze\u0144c\u00f3w i, d\u0105\u017c\u0105c do zastosowania dobrych praktyk demokracji europejskich w zakresie wybor\u00f3w parlamentarnych poprzez zwi\u0119kszenie reprezentacji si\u0142 politycznych w Sejmie, 24 lutego 2021 roku zarejestrowa\u0142a poprawki do ordynacji wyborczej do Sejmu, w kt\u00f3rych proponuje obni\u017cenie progu wyborczego dla startuj\u0105cych w wyborach sejmowych partii politycznych z 5 do 4 proc., za\u015b dla ugrupowa\u0144 startuj\u0105cych w bloku (koalicji) \u2013 z 7 do 5 proc.<\/p>\n 2021-02-26<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Dobr\u0105 praktyk\u0105 kraj\u00f3w demokratycznych jest zapewnienie jak najszerszej reprezentacji spo\u0142ecze\u0144stwa w najwy\u017cszym organie w\u0142adzy pa\u0144stwowej \u2013 parlamencie. W\u0142a\u015bnie aktywne uczestnictwo obywateli w wolnych, uczciwych i przejrzystych wyborach jest jednym z warunk\u00f3w koniecznych dla sprawnego funkcjonowania systemu demokratycznego.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6318,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"dwc-title":[],"dwc-content":[],"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.awpl.lt\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20671"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.awpl.lt\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.awpl.lt\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.awpl.lt\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.awpl.lt\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=20671"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.awpl.lt\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20671\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20672,"href":"https:\/\/www.awpl.lt\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20671\/revisions\/20672"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.awpl.lt\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6318"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.awpl.lt\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=20671"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.awpl.lt\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=20671"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.awpl.lt\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=20671"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}