W toku niedawnego d\u0142ugiego wywiadu, jaki Aleksandr \u0141ukaszenka udzieli\u0142 ukrai\u0144skiemu dziennikarzowi Dmitremu Gordonowi, bia\u0142oruski prezydent, obok wielu niezwykle interesuj\u0105cych pogl\u0105d\u00f3w powiedzia\u0142 te\u017c kilka rzeczy bardzo wa\u017cnych. W Polsce mamy sk\u0142onno\u015b\u0107 do lekcewa\u017cenia Ba\u0107ki, uwa\u017caj\u0105c go, nies\u0142usznie, za troch\u0119 folklorystycznego przedstawiciela \u015bwiata nam obcego, kt\u00f3ry musi odej\u015b\u0107. Tymczasem mamy do czynienia z niezwykle sprawnym politykiem, z kt\u00f3rym nie musimy si\u0119 zgadza\u0107, nie musimy podziela\u0107 jego ocen ani tym bardziej metod, ale lekcewa\u017cenie z pewno\u015bci\u0105 nie jest najlepsz\u0105 postaw\u0105, je\u015bli chce si\u0119 pozna\u0107, a tym bardziej zrozumie\u0107 fenomenu, kt\u00f3ry nazywa si\u0119 \u0141ukaszenka.
\n
\nWracaj\u0105c do tego, co powiedzia\u0142 on w wywiadzie, to warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na kilka spraw, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 zrozumie\u0107 z jednej strony jak dzia\u0142a wsp\u00f3\u0142czesna polityka, a z drugiej dzi\u0119ki czemu \u0141ukaszence od 26 lat udaje si\u0119 utrzyma\u0107 w\u0142adz\u0119 w r\u0119kach.<\/p>\n
Podkre\u015bla\u0142 on w rozmowie kilka razy, bardzo stanowczo, \u017ce je\u015bli kryzys na Bia\u0142orusi wymknie si\u0119 spod kontroli i nast\u0105pi jego eskalacja, a mo\u017ce nawet obca interwencja, to on nie ma zamiaru z kraju ucieka\u0107, tak jak zrobi\u0142 Janukowycz i b\u0119dzie walczy\u0142 \u201edo ko\u0144ca\u201d, nawet licz\u0105c si\u0119 z perspektyw\u0105 \u015bmierci. Te deklaracje niekoniecznie trzeba bra\u0107 dos\u0142ownie. To raczej sygna\u0142 strategiczny wysy\u0142any pod adresem przeciwnik\u00f3w, g\u0142\u00f3wnie w Rosji, ale te\u017c do w\u0142asnego obozu politycznego, \u017ce w przypadku \u0141ukaszenki nie b\u0119dzie \u201e\u0142atwej rozgrywki\u201d. Co ciekawe odwo\u0142a\u0142 si\u0119 tu do do\u015bwiadcze\u0144 Ukrainy z czas\u00f3w kryzysu krymskiego. M\u00f3wi\u0105c, \u017ce gdyby ukrai\u0144ska armia wysz\u0142a z koszar, w kt\u00f3rych znajdowa\u0142a si\u0119, to nie by\u0142oby ani aneksji, ani tym bardziej Donbasu. Przeprowadzaj\u0105cy wywiad ukrai\u0144ski dziennikarz odpar\u0142 na to, \u017ce Oleksandr Turczynow, po Majdanie pe\u0142ni\u0105cy obowi\u0105zki prezydenta Ukrainy, powiedzia\u0142 mu w wywiadzie, \u017ce to kanclerz Merkel wywiera\u0142a na niego presj\u0119. Chodzi\u0107 mia\u0142o o to, aby si\u0142y zbrojne lojalne wobec Kijowa na Krymie pozostaj\u0105c w koszarach nie eskalowa\u0142y sytuacji nie dopuszczaj\u0105c w ten spos\u00f3b do przelewu krwi. \u0141ukaszenka na te s\u0142owa \u017cachn\u0105\u0142 si\u0119 i powiedzia\u0142, \u017ce \u017cadnego przelewu krwi by nie by\u0142o, bo widz\u0105c stanowcz\u0105 reakcj\u0119 armii, to druga strona, czyli Rosjanie, cofn\u0119liby si\u0119, a tak brak reakcji uznali za s\u0142abo\u015b\u0107 i poszli nie jeden, a kilka krok\u00f3w dalej.<\/p>\n
Drugi, nie mniej ciekawy fragment rozmowy dotyczy\u0142 spotkania \u0141ukaszenki z Putinem ju\u017c po kotle pod Debalcewem, w kt\u00f3rym zgin\u0119\u0142o, po obu zreszt\u0105 stronach, bardzo wiele os\u00f3b. Mia\u0142 on, jak relacjonowa\u0142, zapyta\u0107 Putina, czy czasem w jego opinii Rosja nie \u201eposz\u0142a zbyt daleko\u201d dopuszczaj\u0105c do takiej eskalacji konfliktu i takiej skali, je\u015bli idzie o liczb\u0119 ofiar. Chodzi o to, \u017ce przekraczaj\u0105c pewn\u0105 granic\u0119 trudniej, a nie \u0142atwiej jest osi\u0105gn\u0105\u0107 porozumienie ko\u0144cz\u0105ce sp\u00f3r. Putin mia\u0142 ze smutkiem przyzna\u0107 mu racj\u0119, a po szczeg\u00f3\u0142y co si\u0119 dzia\u0142o odes\u0142a\u0142 \u0141ukaszenk\u0119 do rosyjskiego ministra obrony Siergieja Szojgu, kt\u00f3ry w\u0142a\u015bnie dzwoni\u0142 z relacj\u0105 do prezydenta Rosji. I jego r\u00f3wnie\u017c \u0141ukaszenka zapyta\u0142, czy rosyjskie si\u0142y zbrojne \u201enie posz\u0142y zbyt daleko\u201d. Uzyska\u0142 zreszt\u0105 podobn\u0105 odpowied\u017a. Jak powiedzia\u0142 dziennikarzowi z Ukrainy wszyscy uczestnicz\u0105cy w tej rozmowie, nie tylko on, ale przede wszystkim Putin oraz Siergiej Szojgu mieli \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce \u201eUkraina jest stracona\u201d. Oczywi\u015bcie politycznie. Skala strat, rozmiary agresji, ale te\u017c upokorzenie, kt\u00f3rego dozna\u0142a elita Ukrainy czyni\u0142a ewentualny dialog niezwykle trudnym, je\u015bli w og\u00f3le mo\u017cliwym za \u017cycia tego pokolenia.<\/p>\n
Te dwa przytoczone przez \u0141ukaszenk\u0119 przyk\u0142ady s\u0105 doskona\u0142\u0105 ilustracja tego w jaki spos\u00f3b rozumuj\u0105 Rosjanie i jak uprawiaj\u0105 polityk\u0119, r\u00f3wnie\u017c mi\u0119dzynarodow\u0105. Z ich punktu widzenia u\u017cycie wojsk, niezale\u017cnie od tego z jak\u0105 formacj\u0105 mamy do czynienia \u2013 \u201ezielonymi ludzikami\u201d, Grup\u0105 Wagnera czy regularn\u0105 armi\u0105, jest elementem polityki i s\u0142u\u017cy osi\u0105gni\u0119ciu cel\u00f3w politycznych. Stanowi te\u017c jeden z element\u00f3w tego, co zachodni, g\u0142\u00f3wnie ameryka\u0144scy stratedzy nazywaj\u0105 \u0142a\u0144cuchem eskalacyjnym. Zanim dochodzi si\u0119 do ogniwa, kt\u00f3re okre\u015bli\u0107 mo\u017cemy mianem inwazja wojskowa (jej skala te\u017c ma znaczenie), mamy do czynienia z ca\u0142\u0105, niezwykle d\u0142ug\u0105 sekwencj\u0105 dzia\u0142a\u0144 zwi\u0119kszaj\u0105cych presj\u0119. Rosja wysy\u0142a rozmaite sygna\u0142y strategiczne testuj\u0105c wol\u0119 oporu potencjalnego przeciwnika, a tam gdzie jej nie widzi oczekuje zmian politycznych zgodnych z jej interesem, je\u017celi tych nie ma to zwi\u0119ksza presj\u0105. Innymi s\u0142owy na rosyjsk\u0105 agresj\u0119 mo\u017cna odpowiedzie\u0107 albo jej ulegaj\u0105c, albo przeciwstawiaj\u0105c si\u0119. Je\u015bli ani si\u0119 nie ulega, ani nie przeciwstawia to Moskwa posuwa si\u0119 dalej. Taka by\u0142a lekcja Ukrainy. Gdyby po wyje\u017adzie Janukowycza, najpierw do Charkowa, a p\u00f3\u017aniej do Doniecka, zanim zdecydowa\u0142 si\u0119 on na opuszczenie Ukrainy, nowy re\u017cim sygnalizowa\u0142 ch\u0119\u0107 negocjacji, czyli ust\u0119pstw politycznych, to najprawdopodobniej do rewolty na Krymie by nie dosz\u0142o. Ale tego nie zrobi\u0142, wi\u0119c Rosja zacz\u0119\u0142a zwi\u0119ksza\u0107 presj\u0119. Pojawi\u0142y si\u0119 \u201ezielone ludziki\u201d, co by\u0142o sygna\u0142em strategicznym ze strony Moskwy. Je\u015bli nie spowodowa\u0142 on gotowo\u015bci do ust\u0119pstw politycznych, to jedyne co Kij\u00f3w powinien zrobi\u0107, to przelicytowa\u0107 Rosj\u0119 wydaj\u0105c rozkaz wyj\u015bcia \u017co\u0142nierzy z koszar i og\u0142aszaj\u0105c powszechn\u0105 mobilizacj\u0119, wysy\u0142aj\u0105c do Moskwy w\u0142asny sygna\u0142 strategiczny \u2013 jeste\u015bmy gotowi walczy\u0107. Pos\u0142uchanie rady kanclerz Merkel by\u0142o b\u0142\u0119dem i sko\u0144czy\u0142o si\u0119, z punktu widzenia Ukrainy, bardzo \u017ale. Ale nie chodzi w tym wypadku, jak mo\u017cna przypuszcza\u0107 o z\u0142\u0105 wol\u0119 niemieckiej elity politycznej, ale po prostu nie zrozumienie rosyjskiego j\u0119zyka komunikacji strategicznej. W \u015bwiecie Zachodu (ale ju\u017c nie Stan\u00f3w Zjednoczonych) manifestowania w\u0142asnej pow\u015bci\u0105gliwo\u015bci (wojsko w koszarach) oznacza gotowo\u015b\u0107 do rozm\u00f3w, ale Rosjanie odczytuj\u0105 to zupe\u0142nie inaczej.<\/p>\n
\u0141ukaszenka otwarcie powiedzia\u0142 w czasie wywiadu, \u017ce najlepszym posuni\u0119ciem Kijowa by\u0142oby w\u00f3wczas wyprowadzenie wojska z koszar. I to robi on teraz na Bia\u0142orusi, kiedy podlega silnej presji, zar\u00f3wno wewn\u0119trznej, jak i zewn\u0119trznej. Aresztuj\u0105c wagnerowc\u00f3w, og\u0142aszaj\u0105c cz\u0119\u015bciow\u0105 mobilizacj\u0119 rezerwist\u00f3w i odwiedzaj\u0105c jednostki wojskowe, wys\u0142a\u0142 on czytelny do Moskwy sygna\u0142 \u2013 W\u0142adimirze W\u0142adimirowiczu nie id\u017a t\u0105 drog\u0105, bo ja nie ust\u0105pi\u0119 i b\u0119dzie eskalacja. Mo\u017ce to przypadek, \u017ce dzie\u0144 po wywiadzie zadzwoni\u0142 do Mi\u0144ska, jak informuj\u0105 s\u0142u\u017cby prasowe Kremla, z w\u0142asnej inicjatywy Putin i zaproponowa\u0142 dzia\u0142ania na rzecz \u201enormalizacji wzajemnych relacji\u201d. \u0141ukaszenka przem\u00f3wi\u0142 do Rosjan w j\u0119zyku, kt\u00f3ry oni rozumiej\u0105 i szanuj\u0105. Gdyby bia\u0142oruski Prezydent, tak jak Oleksandr Turczynow, kt\u00f3ry mia\u0142 pos\u0142ucha\u0107 rady kanclerz Merkel, przeistoczy\u0142 si\u0119 w go\u0142\u0105bka pokoju i zacz\u0105\u0142 powtarza\u0107, \u017ce \u201eop\u00f3r jest bezcelowy\u201d to by\u0107 mo\u017ce mieliby\u015bmy do czynienia z innym przebiegiem wydarze\u0144, mniej dla re\u017cimu w Mi\u0144sku przyjemnym. Oczywi\u015bcie batalia nie jest rozstrzygni\u0119ta. Mo\u017cemy jeszcze obserwowa\u0107 zmienne koleje losu i wydarzenia, kt\u00f3rych si\u0119 nie spodziewamy, ale t\u0119 potyczk\u0119 z Moskw\u0105 p\u00f3ki co \u0141ukaszenka wygrywa.<\/p>\n
To pozwala nam do pewnego stopnia zrozumie\u0107, dlaczego 26 lat bia\u0142oruski Prezydent trwa przy w\u0142adzy i jest w stanie lawirowa\u0107 unikaj\u0105c presji wielokrotnie silniejszego przeciwnika. Wie po prostu jak z Kremlem nale\u017cy rozmawia\u0107, jakie argumenty b\u0119d\u0105 tam us\u0142yszane i wzi\u0119te pod uwag\u0119. Nie s\u0105 nimi deklaracje o pokojowych zamiarach i prawach ka\u017cdego pa\u0144stwa do samodzielnego decydowania o swoich sprawach.<\/p>\n
Marek Budzisz<\/strong><\/em><\/p>\n 2020-08-14<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" W toku niedawnego d\u0142ugiego wywiadu, jaki Aleksandr \u0141ukaszenka udzieli\u0142 ukrai\u0144skiemu dziennikarzowi Dmitremu Gordonowi, bia\u0142oruski prezydent, obok wielu niezwykle interesuj\u0105cych pogl\u0105d\u00f3w powiedzia\u0142 te\u017c kilka rzeczy bardzo wa\u017cnych. W Polsce mamy sk\u0142onno\u015b\u0107 do lekcewa\u017cenia Ba\u0107ki, uwa\u017caj\u0105c go, nies\u0142usznie, za troch\u0119 folklorystycznego przedstawiciela \u015bwiata nam obcego, kt\u00f3ry musi odej\u015b\u0107. Tymczasem mamy do czynienia z niezwykle sprawnym politykiem, z […] Czytaj dalej<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":19597,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"dwc-title":[],"dwc-content":[],"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.awpl.lt\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19596"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.awpl.lt\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.awpl.lt\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.awpl.lt\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.awpl.lt\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=19596"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.awpl.lt\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19596\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19601,"href":"https:\/\/www.awpl.lt\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19596\/revisions\/19601"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.awpl.lt\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/19597"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.awpl.lt\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=19596"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.awpl.lt\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=19596"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.awpl.lt\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=19596"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}