W pierwszych dniach kwietnia pos\u0142owie z ramienia Akcji Wyborczej Polak\u00f3w na Litwie-Zwi\u0105zku Chrze\u015bcija\u0144skich Rodzin Czes\u0142aw Olszewski i Zbigniew Jedzi\u0144ski zarejestrowali w Sejmie RL projekt poprawek do dw\u00f3ch artyku\u0142\u00f3w (12 i 21) ustawy (nr VIII-359 5) o przywr\u00f3ceniu obywatelom praw w\u0142asno\u015bci do zachowanych nieruchomo\u015bci.
\nZdaniem polityk\u00f3w AWPL-ZChR, potrzeba nowelizacji ustawy zrodzi\u0142a si\u0119 z uwagi na liczne problemy zwi\u0105zane ze zwrotem w\u0142asno\u015bci ziemskiej, zw\u0142aszcza w miastach powiatu wile\u0144skiego. Jedn\u0105 z propozycji jest wprowadzenie dodatkowej metody rekompensaty za ziemi\u0119 wykupowan\u0105 przez pa\u0144stwo czyli kompensowanie niezwr\u00f3conej ziemi lasem. Tymczasem kolejna \u2013 zwrot ziemi w naturze prawowitym w\u0142a\u015bcicielom pa\u0144stwowych grunt\u00f3w na obszarach miejskich, wydzier\u017cawionych przez prywatny biznes \u2013 pozwoli wyr\u00f3wna\u0107 mo\u017cliwo\u015bci mieszka\u0144c\u00f3w miast i wsi na odzyskanie ojcowizny. W my\u015bl zg\u0142oszonej poprawki, niezabudowane grunty b\u0119d\u0105 zwr\u00f3cone od razu, a na ziemi\u0119 zabudowan\u0105 zostan\u0105 odtworzone prawa do w\u0142asno\u015bci i od razu, zgodnie z procedurami zatwierdzonymi przez rz\u0105d, zostanie przepisana umowa dzier\u017cawy mi\u0119dzy dzier\u017cawc\u0105 a prawowitym w\u0142a\u015bcicielem. Tymczasem stawki i warunki dzier\u017cawy nie ulegn\u0105 zmianie.<\/p>\n
Umocni\u0107 r\u00f3wno\u015b\u0107 konstytucyjn\u0105<\/strong> Gwoli przypomnienia, dotychczas przywracanie w\u0142asno\u015bci, r\u00f3wnie\u017c pod budynkami, obowi\u0105zywa\u0142o jedynie na terenach wiejskich.<\/p>\n \u2013 Na wsiach, grunty, na kt\u00f3rych znajduj\u0105 si\u0119 fermy, budynki przemys\u0142owe, gospodarcze itd., s\u0105 w\u0142a\u015bcicielom zwracane, u\u017cytkownik ziemi podpisuje z nowym w\u0142a\u015bcicielem umow\u0119 dzier\u017cawy i wynajmuje ziemi\u0119 lub za porozumieniem stron, wykupuje j\u0105. Niestety, przepis ten nie obowi\u0105zuje w miastach. Jest to oczywiste \u0142amanie Konstytucji, poniewa\u017c nie wolno obywateli i ich prawa do w\u0142asno\u015bci segregowa\u0107 ze wzgl\u0119du na miejsce zamieszkania \u2013 stwierdzi\u0142 podczas konferencji prasowej w Sejmie RL Waldemar Tomaszewski.<\/p>\n Wniesione poprawki zak\u0142adaj\u0105, \u017ce ziemia w miastach zaj\u0119ta przez prywatne przedsi\u0119biorstwa i dzier\u017cawiona od pa\u0144stwa, musi by\u0107 przepisana na nazwisko nowego w\u0142a\u015bciciela, je\u015bli posiada\u0142 on na tych obszarach ziemi\u0119 w naturze. Wed\u0142ug polityka, dla przedsi\u0119biorc\u00f3w nie b\u0119dzie r\u00f3\u017cnicy, od kogo wydzier\u017cawi\u0105 dzia\u0142k\u0119 na takich samych warunkach, za\u015b pa\u0144stwo na tym tylko zyska, poniewa\u017c nie b\u0119dzie musia\u0142o p\u0142aci\u0107 rekompensaty za niezwr\u00f3con\u0105 ziemi\u0119.<\/p>\n Projekt wspomnianych poprawek do rzeczonej ustawy by\u0142 zg\u0142aszany ju\u017c dwukrotnie, lecz za ka\u017cdym razem by\u0142 odrzucany, poniewa\u017c, jak podkre\u015bli\u0142 Tomaszewski, stoj\u0105 za tym pot\u0119\u017cne mafijne interesy.<\/p>\n Czas na zmiany<\/strong> \u2013 To bardzo wa\u017cne, \u017ce politycy Polacy staraj\u0105 si\u0119, \u017ceby przynajmniej w jakim\u015b stopniu wynagrodzi\u0107 ludzkie krzywdy, przecie\u017c ubiegamy si\u0119 o to, co nam si\u0119 prawnie nale\u017cy. Na ziemi moich przodk\u00f3w nie stoj\u0105 jakie\u015b budynki, pod kt\u00f3rymi ziemi\u0119 mogliby\u015bmy zwr\u00f3ci\u0107, lecz w tych okolicach og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c rdzennym mieszka\u0144com ukradziono du\u017co ziemi. A to kawa\u0142ek pod stacj\u0119 paliwow\u0105, a to kawa\u0142ek pod biurowiec\u2026 \u2013 m\u00f3wi w rozmowie z \u201eTygodnikiem\u201d pani Maria, kt\u00f3ra o spu\u015bcizn\u0119 po dziadku Rafale \u015alidziewskim ubiega si\u0119 ju\u017c ponad \u0107wier\u0107 wieku. \u2013 By\u0142am w Wilnie 46. petentk\u0105, kt\u00f3ra z\u0142o\u017cy\u0142a wniosek o przywr\u00f3cenie prawa do w\u0142asno\u015bci. M\u00f3j dziadek w Le\u015bnikach, gdzie ja te\u017c si\u0119 urodzi\u0142am, wyros\u0142am, nadal mieszkam i B\u00f3g da, \u017ce tutaj te\u017c umr\u0119, mia\u0142 9 ha ziemi. Mieli je po nim odziedziczy\u0107 dwaj synowie \u2013 Rafa\u0142 i Henryk, m\u00f3j ojciec, kt\u00f3rzy razem na tej ziemi gospodarzyli. Z czasem jednak lista pretendent\u00f3w wyros\u0142a, wi\u0119c dla mnie przypad\u0142o w udziale 1,5 ha ojcowizny \u2013 przybli\u017ca spraw\u0119 wilnianka, zamieszka\u0142a przy ulicy Mi\u0161kini\u0173. Niestety, z nale\u017c\u0105cych si\u0119 po\u0142aci Maria Kr\u00f3likowska na razie odzyska\u0142a tylko cz\u0119\u015b\u0107 w\u0142asno\u015bci. Do zwrotu nadal ma niespe\u0142na hektar ziemi.<\/p>\n Wspomnienia z nutk\u0105 nostalgii<\/strong> \u2013 Moja mama Antonina, z domu Wiszniewska, pochodzi\u0142a w\u0142a\u015bnie z Sza\u0142tun, ale jej rodzice ziemi nie mieli. Dysponowali niedu\u017cym kawa\u0142eczkiem ziemi przy domu, akurat naprzeciwko letniej estrady w parku na Zakrecie. Pami\u0119tam z lat dzieci\u0119cych, jak rodzice kopali kartofle na polu, gdzie dzisiaj si\u0119 znajduje szpital Pogotowia Ratunkowego w Leszczyniach. Ja piek\u0142am na roz\u017carzonych w\u0119glach kartofle i tak mi si\u0119 chcia\u0142o je czym pr\u0119dzej z tego \u017caru wygrzeba\u0107 i zje\u015b\u0107\u2026 \u2013 \u015bmieje si\u0119, z nostalgi\u0105 wspominaj\u0105c r\u00f3wnie\u017c i te mi\u0142e chwile, kiedy z koszykiem biega\u0142o si\u0119 po borowiki do lasku porastaj\u0105cego pag\u00f3rki w Leszczyniakach. Dalej, gdzie dzisiaj stoi ko\u015bci\u00f3\u0142, by\u0142 folwark pana Sadowskiego. Tutaj te\u017c mie\u015bci\u0142a si\u0119 szko\u0142a pocz\u0105tkowa, w kt\u00f3rej uczy\u0142 si\u0119 brat naszej bohaterki.<\/p>\n Kiedy\u015b te tereny by\u0142y zwyk\u0142\u0105 wsi\u0105, przedmie\u015bciem Wilna. Wed\u0142ug pani Marii, w tych okolicach nie by\u0142o mostu przez Wili\u0119. Na drug\u0105 stron\u0119 rzeki mo\u017cna by\u0142o przep\u0142yn\u0105\u0107 promem, na kt\u00f3rym pracowa\u0142 w\u0142a\u015bnie jej ojciec. Mieszka\u0144cy okolicznych miejscowo\u015bci chc\u0105c dotrze\u0107 do centrum Wilna je\u017adzili moszczon\u0105 kamieniami drog\u0105 przez Karolinki, Zwierzyniec, co, oczywi\u015bcie wymaga\u0142o sporo czasu.<\/p>\n Dzisiaj g\u0119sto zabudowana blokami mieszkalnymi, szklanymi budowlami dzielnica i z dala nie przypomina dawnej wiejskiej sielanki, z pas\u0105cymi si\u0119 na \u0142\u0105ce ko\u0144mi i krowami.<\/p>\n \u2013 Taki \u017cal mnie ogarnia, gdy wszystko to wspominam, a nieraz widz\u0119 te obrazy nawet we \u015bnie. Tu krajobraz szybko si\u0119 zmienia, teren zabudowuje, a my z takim trudem musimy udowadnia\u0107, \u017ce nam te\u017c co\u015b si\u0119 nale\u017cy \u2013 zaznacza rodowita mieszkanka Le\u015bnik.<\/p>\n Udowodniona to\u017csamo\u015b\u0107<\/strong> \u2013 Ostatecznie dokumenty znalaz\u0142y si\u0119 w archiwach wile\u0144skich. Ale m\u00f3j ojciec Henryk \u015alidziewski, ochrzczony w ko\u015bciele pw. \u015bw. Rafa\u0142a w Wilnie, w radzieckich dokumentach zosta\u0142 zapisany raz jako Georgij, innym razem jako Gieronim, przecie\u017c w j\u0119zyku rosyjskim takie imi\u0119, jak Henryk nie istnieje. Ja by\u0142am c\u00f3rk\u0105 Georgija, a m\u00f3j rodzony brat Jerzy ju\u017c by\u0142 zapisany jako Gieronimowicz\u2026 A poniewa\u017c dziadek zmar\u0142 w czasie wojny, to musia\u0142am zaliczy\u0107 jeszcze jeden s\u0105d i udowodni\u0107, \u017ce dziadek nie \u017cyje. Za dow\u00f3d tego wystarczy\u0142y zdj\u0119cia z cmentarza i zeznania \u015bwiadk\u00f3w. Wiele mia\u0142am k\u0142opot\u00f3w, sama o wszystko si\u0119 stara\u0142am i sporo mi\u0119 kosztowa\u0142o, \u017ceby rodzina odzyska\u0142a prawo do w\u0142asno\u015bci \u2013 opowiada Maria Kr\u00f3likowska.<\/p>\n Prawne zakamarki i perypetie<\/strong> \u2013 Wtedy ustawa zezwala\u0142a na zwrot tylko jednej 20-arowej parceli. Dom oficjalnie nale\u017ca\u0142 do mego syna i do brata, wi\u0119c tyle nam i dano, mimo to, \u017ce rodzice przy domu mieli 30 ar\u00f3w. W ko\u0144cu pozwolono mi wykupi\u0107 te 10 ar\u00f3w, ale poniewa\u017c przez dzia\u0142k\u0119 przebiega\u0142y sieci in\u017cynieryjne do Centrum Wystawienniczego \u201eLitexpo\u201d, nale\u017ca\u0142y mi si\u0119 jeszcze 2 ary. Zap\u0142aci\u0142am za nie, cho\u0107 zwr\u00f3cili tylko 10. Na kolejn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 \u2013 5 ar\u00f3w \u2013 kazano mi czeka\u0107, a\u017c brat zwr\u00f3ci swoj\u0105 w\u0142asno\u015b\u0107. Brat si\u0119 jednak nie \u015bpieszy\u0142 i za\u0142atwi\u0142 papiery dopiero po 2002 roku. Znowu wszcz\u0119\u0142am starania o nale\u017cny mi skrawek ziemi przy domu \u2013 przybli\u017ca zagmatwane perypetie pani Kr\u00f3likowska. Ustawa, chocia\u017c z pewnymi ograniczeniami, ju\u017c zezwala\u0142a na zwrot ziemi nawet z przebiegaj\u0105cymi przez ni\u0105 sieciami in\u017cynieryjnymi. I tu si\u0119 zacz\u0119\u0142y przys\u0142owiowe schody: je\u017celi na zwrot problematycznych kilku ar\u00f3w (za kt\u00f3re po cz\u0119\u015bci ju\u017c by\u0142o zap\u0142acone) pozwala\u0142 sto\u0142eczny samorz\u0105d, to zabrania\u0142 wydzia\u0142 regulacji rolnych, albo dzia\u0142o si\u0119 na odwr\u00f3t\u2026 Trwa\u0142y kolejne s\u0105dy.<\/p>\n \u2013 Trudna by\u0142a ta droga, a wszystko dlatego, \u017ce komu\u015b ta dzia\u0142eczka by\u0142a bardzo potrzebna. Po s\u0105siedzku dzia\u0142a myjnia samochodowa wybudowana na ziemi oddanej dla pewnego gospodarza pod do\u017cywotni\u0105 dzier\u017caw\u0119. Gdy wreszcie pojawi\u0142a si\u0119 szansa na odzyskanie kawa\u0142ka ziemi dla mieszka\u0144c\u00f3w Le\u015bnik \u2013 co bardzo pilnie wspierali sto\u0142eczni radni z AWPL \u2013 zwr\u00f3ci\u0142am si\u0119 do reprezentuj\u0105cej nas w s\u0105dzie adwokatki Jolity Vilutyt\u0117, aby jak najpr\u0119dzej napisa\u0142a podanie o zwrot nale\u017cnej nam dzia\u0142ki. Niestety, ona tego nie zrobi\u0142a!.. W czasie, gdy mecenas Vilutyt\u0117 reprezentowa\u0142a nasze interesy w s\u0105dzie, bardzo du\u017co stracili\u015bmy \u2013 wyja\u015bnia z gorycz\u0105 pani Kr\u00f3likowska.<\/p>\n Liczy\u0107 na swoich<\/strong> Zdaniem pani Marii odzyskanie ziemi w stolicy jest mo\u017cliwe, gdy si\u0119 ni\u0105 bardzo hojnie podzielisz z tymi, kt\u00f3rzy stoj\u0105 ponad prawem. <\/p>\n \u2013 Prosz\u0119 pani, mnie ju\u017c dawno ca\u0142a ziemia by\u0142aby zwr\u00f3cona, ale za du\u017co tych zer pisz\u0105 kolejni \u201eklienci\u201d. Wi\u0119c je\u017celi mo\u017cna w Wilnie zwr\u00f3ci\u0107 ziemi\u0119 za \u201ezera\u201d, to dlaczego nie mo\u017cna zrobi\u0107 tak, jak nakazuje prawo?.. \u2013 zapytuje prawowita spadkobierczyni grunt\u00f3w nad Wili\u0105.<\/p>\n Ziemia, to nie trawa\u2026<\/strong> \u2013 Czasem ludzie nie rozumiej\u0105, \u017ce ziemia to nie trawa, nie odro\u015bnie na drugi rok, dlatego trzeba j\u0105 szczeg\u00f3lnie ceni\u0107 \u2013 przestrzega. Cz\u0119\u015b\u0107 ziemi spadkobiercy le\u015bnickich grunt\u00f3w otrzymali na zasadach wsp\u00f3lnej w\u0142asno\u015bci. Za zgod\u0105 wszystkich te nadzia\u0142y sprzedali i teraz powstaj\u0105 tam okre\u015blone obiekty, np. zosta\u0142 wybudowany sklep \u201eNorfa\u201d. Jednak do zwrotu pozostaje ci\u0105gle sporo nadzia\u0142\u00f3w.<\/p>\n Dzisiaj przy ul. Mi\u0161kini\u0173 pozosta\u0142o ju\u017c niewielu rdzennych mieszka\u0144c\u00f3w. Pani Kr\u00f3likowska na swej dzia\u0142ce wybudowa\u0142a nowy dom, ale obok stoi jeszcze stuletni dziadowski domek, w kt\u00f3rym mieszka jej stryjeczna siostra. Z drugiej strony zabudowania Kr\u00f3likowskich s\u0105siaduj\u0105 z posesj\u0105 brata Jerzego.<\/p>\n \u2013 Mam dw\u00f3ch syn\u00f3w, wi\u0119c mam dla kogo \u017cy\u0107 i si\u0119 stara\u0107. Jednemu synowi pomog\u0142am wybudowa\u0107 dom, drugi syn te\u017c planuje w przysz\u0142o\u015bci pobudowa\u0107 si\u0119 \u2013 zwierza si\u0119 Maria Kr\u00f3likowska. Do\u015bwiadczona \u017cyciem kobieta wierzy, \u017ce ludzie w ko\u0144cu odzyskaj\u0105 swoj\u0105 w\u0142asno\u015b\u0107, cho\u0107, jak stwierdza, nie tak szybko to si\u0119 stanie. A przekonanie to opiera na bolesnym przyk\u0142adzie Le\u015bnik, gdzie o ka\u017cd\u0105 pi\u0119d\u017a ziemi trzeba stoczy\u0107 prawdziwy b\u00f3j.<\/p>\n Miasto si\u0119 zmienia, rozwija<\/strong> \u2013 W ramach umowy koalicyjnej to ja nadzoruj\u0119 kwestie rozwoju miasta, ale tak naprawd\u0119 decyzje zale\u017c\u0105 od porozumienia wszystkich koalicjant\u00f3w. Czasami tego porozumienia brakuje, jak to ma miejsce w przypadku zwrotu ziemi w dzielnicy Bo\u0142tupie. Je\u017celi takie porozumienie nie zapadnie w sprawie zwrotu wolnej ziemi, na kt\u00f3rej na pewno z czasem i tak zostan\u0105 wybudowane domy, wtedy dwa lata naszej pracy p\u00f3jd\u0105 na marne \u2013 podkre\u015bla pani Narbut.<\/p>\n Prawa do znacjonalizowanej przez Sowiet\u00f3w ziemi w mie\u015bcie jeszcze nie zosta\u0142y przywr\u00f3cone dla po\u0142owy prawowitych w\u0142a\u015bcicieli, do ponad po\u0142owy nale\u017c\u0105cych do nich powierzchni ziemi. Oferowana rekompensata pieni\u0119\u017cna za wykupowan\u0105 przez pa\u0144stwo ziemi\u0119 nie zadowala w\u0142a\u015bcicieli, poniewa\u017c jest 100, a nawet 500 razy ni\u017csza od ceny rynkowej. Dlatego, wed\u0142ug wnioskodawc\u00f3w projektu, je\u015bli Sejm zaakceptuje poprawki do ustawy, zwrot ziemi b\u0119dzie bardziej sprawiedliwy. Obecnie w kolejce do rekompensaty za niezwr\u00f3con\u0105 ziemi\u0119 w postaci dzia\u0142ki pod budow\u0119 domu oczekuj\u0105 setki wilnian. Zm\u0119czonym oczekiwaniem w\u0142a\u015bcicielom spiesz\u0105 do pomocy r\u00f3\u017cnej ma\u015bci adwokaci i prawnicy, kt\u00f3rzy za wielkie \u201ezera\u201d, m.in. wspomniane przez Mari\u0119 Kr\u00f3likowsk\u0105, oferuj\u0105 szybk\u0105 pomoc. Niekiedy pod tym warunkiem, \u017ce sprzedadz\u0105 im swoj\u0105 kolejk\u0119\u2026<\/p>\n \u2013 Radz\u0119 ludziom nie korzysta\u0107 z podobnych ofert, bo nawet najprostszy kawa\u0142ek ziemi w przysz\u0142o\u015bci b\u0119dzie wi\u0119cej kosztowa\u0142, ni\u017c proponuj\u0105 tego typu pomocnicy. Staramy si\u0119, \u017ceby pretendenci otrzymali ziemi\u0119, a tymczasem tacy \u201edzia\u0142acze\u201d, chc\u0105 ich tego prawa pozbawi\u0107. To, co robi\u0105, jest nieprawne. Do 15 maja planujemy zako\u0144czy\u0107 poszukiwanie dzia\u0142ek do zwrotu i po dokonaniu niezb\u0119dnych pomiar\u00f3w w ko\u0144cu wrze\u015bnia udost\u0119pni\u0107 je ludziom \u2013 wyja\u015bnia wicedyrektor administracji sto\u0142ecznego samorz\u0105du i przestrzega przed dokonywaniem nierozmy\u015blnych transakcji.<\/p>\n 2020-05-02<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" W pierwszych dniach kwietnia pos\u0142owie z ramienia Akcji Wyborczej Polak\u00f3w na Litwie-Zwi\u0105zku Chrze\u015bcija\u0144skich Rodzin Czes\u0142aw Olszewski i Zbigniew Jedzi\u0144ski zarejestrowali w Sejmie RL projekt poprawek do dw\u00f3ch artyku\u0142\u00f3w (12 i 21) ustawy (nr VIII-359 5) o przywr\u00f3ceniu obywatelom praw w\u0142asno\u015bci do zachowanych nieruchomo\u015bci.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":18590,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"dwc-title":[],"dwc-content":[],"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.awpl.lt\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18589"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.awpl.lt\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.awpl.lt\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.awpl.lt\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.awpl.lt\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=18589"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.awpl.lt\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18589\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18594,"href":"https:\/\/www.awpl.lt\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18589\/revisions\/18594"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.awpl.lt\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/18590"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.awpl.lt\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=18589"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.awpl.lt\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=18589"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.awpl.lt\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=18589"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nW opinii lidera partii Waldemara Tomaszewskiego, kt\u00f3ry osobi\u015bcie bra\u0142 udzia\u0142 w przygotowaniu tej zmiany legislacyjnej, przyj\u0119cie powy\u017cszych poprawek pozwoli umocni\u0107 konstytucyjn\u0105 r\u00f3wno\u015b\u0107 wszystkich by\u0142ych w\u0142a\u015bcicieli.<\/p>\n
\nZatwierdzenia powy\u017cszych propozycji z nadziej\u0105 oczekuje wielu mieszka\u0144c\u00f3w Wilna, kt\u00f3rzy od ponad dwudziestu lat walcz\u0105 o ojcowizn\u0119 w obr\u0119bach litewskiej stolicy, a tymczasem ich ziemi\u0119 zajmuj\u0105 obskurne poradzieckie budowle lub powstaj\u0105 nowoczesne biurowce czy stacje paliwowe. Jedn\u0105 z takich os\u00f3b jest Maria Kr\u00f3likowska, reprezentuj\u0105ca Le\u015bniki, dawn\u0105 wie\u015b le\u017c\u0105c\u0105 nad prawym brzegiem Wilii nieopodal Centrum Wystawienniczego \u201eLitexpo\u201d, od oka przechodnia przes\u0142onion\u0105 \u017celbetonowymi konstrukcjami mostu prowadz\u0105cego na Leszczyniaki. <\/p>\n
\nJak wynika ze s\u0142\u00f3w pani Marii, w dawnej sznurowej wsi Le\u015bniki przed wojn\u0105 zamieszkiwa\u0142o 17 gospodarzy, kt\u00f3rzy \u0142\u0105cznie w\u0142adali ok. 180 ha ziemi. Dzisiaj grono spadkobierc\u00f3w tych po\u0142aci uros\u0142o prawie do stu. Ziemie le\u015bnickich w\u0142a\u015bcicieli ci\u0105gn\u0119\u0142y si\u0119 wzd\u0142u\u017c Wilii a\u017c do Dolnych Ponar, si\u0119ga\u0142y okolic, gdzie obecnie stoi Szpital Pogotowia Ratunkowego. Graniczy\u0142y z ziemiami innej wsi \u2013 Sza\u0142tuny, oddalonej od Le\u015bnik o 1 km i s\u0105siaduj\u0105cej z parkiem na Zakrecie. To na sza\u0142tu\u0144skiej ziemi jeszcze za radzieckich czas\u00f3w wybudowano s\u0142ynne \u201eLitexpo\u201d, kt\u00f3re z latami skrawek po skrawku rozszerza\u0142o swoje w\u0142o\u015bci kosztem interes\u00f3w prawowitych spadkobierc\u00f3w tych grunt\u00f3w.<\/p>\n
\nAby zebra\u0107 potwierdzaj\u0105ce w\u0142asno\u015b\u0107 ziemsk\u0105 dokumenty oraz udowodni\u0107 swoje pochodzenie, pani Maria musia\u0142a przej\u015b\u0107 prawdziw\u0105 gehenn\u0119: szuka\u0107 dokument\u00f3w archiwalnych w Solecznikach, w gminie rzesza\u0144skiej, do kt\u00f3rej, wed\u0142ug jej s\u0142\u00f3w, kiedy\u015b Le\u015bniki nale\u017ca\u0142y, przebrn\u0105\u0107 przez trzy s\u0105dy.<\/p>\n
\nGdy rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 reprywatyzacja znacjonalizowanej przez Sowiet\u00f3w ziemi, Maria Kr\u00f3likowska nie by\u0142a zameldowana w rodzinnym domu, gdy\u017c mia\u0142a osobne mieszkanie. A poniewa\u017c \u00f3wczesne prawo nie zezwala\u0142o na posiadanie dw\u00f3ch domostw, matka zapisa\u0142a nale\u017cn\u0105 jej cz\u0119\u015b\u0107 w testamencie dla wnuka. Syn Marii z kolei nie posiada\u0142 prawa do ubiegania si\u0119 o ziemi\u0119 po dziadku, Henryku \u015alidziewskim. Pani Maria musia\u0142a wi\u0119c wykupi\u0107 swoj\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 dzia\u0142ki, na kt\u00f3rej sta\u0142 rodzicielski dom, za czeki inwestycyjne.<\/p>\n
\n\u2013 Czas pokaza\u0142, \u017ce w najtrudniejszych chwilach mo\u017cemy liczy\u0107 tylko na swoich rodak\u00f3w. Odk\u0105d s\u0105 we w\u0142adzach stolicy, staraj\u0105 si\u0119 nas wspiera\u0107. Kiedy\u015b bardzo nam pomaga\u0142 wicemer Jaros\u0142aw Kami\u0144ski. Jestem te\u017c wdzi\u0119czna pani Danucie Narbut, wicedyrektor Administracji Samorz\u0105du Wilna, kt\u00f3ra pomog\u0142a mojej rodzinie wywalczy\u0107 spory kawa\u0142ek ziemi. Jej, chocia\u017c zajmuje wysokie stanowisko i nadzoruje zwrot ziemi w stolicy, nie\u0142atwo by\u0142o cokolwiek zrobi\u0107, \u017ceby nam pom\u00f3c. Co i rusz napotyka\u0142a na r\u00f3\u017cne przeszkody. A co dopiero m\u00f3wi\u0107 o takich zwyk\u0142ych szarych ludziach, jak my, z kt\u00f3rymi w og\u00f3le \u017cadne urz\u0119dy si\u0119 nie licz\u0105 \u2013 utyskuje rozm\u00f3wczyni gazety.<\/p>\n
\nPani Maria nie ukrywa, serce j\u0105 boli, gdy widzi, \u017ce potomkowie dawnych w\u0142a\u015bcicieli le\u015bnickich nadzia\u0142\u00f3w za bezcen sprzedaj\u0105 ziemi\u0119. I, jak powiada, dobrze, je\u015bli za uzyskane pieni\u0105dze nabywaj\u0105 jak\u0105\u015b nieruchomo\u015b\u0107, inwestuj\u0105 w biznes, gorzej, kiedy wszystko przeliczaj\u0105 na butelki. <\/p>\n
\n\u2013 Spadkobiercy ziemi z Le\u015bnik poprzez s\u0105d na zasadach wsp\u00f3lnej w\u0142asno\u015bci otrzymali kawa\u0142ek ziemi w Leszczyniakach, potem t\u0119 ziemi\u0119 sprzedali i teraz buduj\u0105 si\u0119 tam dwa nowoczesne budynki. Kiedy\u015b by\u0142o tam boisko futbolowe. To dla mnie zastanawiaj\u0105ce, \u017ce gdy przed laty ludzie ubiegali si\u0119 o zwrot ziemi w tym miejscu, odpowiadano im, i\u017c tam przebiega zielona strefa, na kt\u00f3rej mo\u017cliwe jest urz\u0105dzenie jedynie sad\u00f3w, park\u00f3w lub boisk. Jednak s\u0105d podj\u0105\u0142 decyzj\u0119, aby ludziom zwr\u00f3ci\u0107 t\u0119 ziemi\u0119. Min\u0119\u0142o kilka lat i dzisiaj widzimy, \u017ce pojawi\u0142a si\u0119 mo\u017cliwo\u015b\u0107 zmiany przeznaczenia tej parceli. W og\u00f3le cz\u0119st\u0105 wym\u00f3wk\u0105, aby ziemi nie zwr\u00f3ci\u0107 prawowitym spadkobiercom jest to, \u017ce nie mo\u017cna ni\u0105 dysponowa\u0107 w po\u017c\u0105danym zakresie. Jestem przekonana, \u017ce je\u015bli nawet w okre\u015blonym miejscu od razu nie mo\u017cna czego\u015b robi\u0107, z czasem to si\u0119 zmieni. Miasto rozwija si\u0119, \u017cycie si\u0119 zmienia i by\u0107 mo\u017ce za 50 lat dzieci obecnych w\u0142a\u015bcicieli b\u0119d\u0105 mia\u0142y mo\u017cliwo\u015b\u0107 co\u015b na swej ziemi wybudowa\u0107 \u2013 podkre\u015bli\u0142a Danuta Narbut, wicedyrektor Administracji Samorz\u0105du m. Wilna. Sporo kontrowersji wzbudza budowa nowego \u201eAkropolu\u201d ko\u0142o parku Zakret. Wed\u0142ug pani Narbut, nowy obiekt powstanie na ziemi wydzier\u017cawionej u pa\u0144stwa, kt\u00f3ra nie zahacza o teren sznurowej wsi Le\u015bniki. Jednak, jak podkre\u015bla, id\u0105c na spotkanie prawowitym w\u0142a\u015bcicielom grunt\u00f3w, zamiast zaj\u0119tego terenu pod budynkiem \u201eLitexpo\u201d, pretendentom do w\u0142asno\u015bci w dawnej wsi sznurowej Sza\u0142tuny mo\u017cna by\u0142oby zwr\u00f3ci\u0107 ziemi\u0119, na kt\u00f3rej ma by\u0107 wybudowane centrum handlowe \u201eAkropol\u201d.<\/p>\n