\u2013 Wychowajmy tak nasze pokolenie, \u017ceby nasze polskie szko\u0142y by\u0142y silne Bogiem \u2013 powiedzia\u0142 przewodnicz\u0105cy Akcji Wyborczej Polak\u00f3w na Litwie-Zwi\u0105zku Chrze\u015bcija\u0144skich Rodzin, europose\u0142 Waldemar Tomaszewski podczas konferencji \u201ePolskie dziecko w polskiej szkole\u201d.
W czwartek w Domu Kultury Polskiej w Wilnie odby\u0142a si\u0119 konferencja o\u015bwiatowa \u201ePolskie dziecko w polskiej szkole\u201d, zorganizowana ju\u017c po raz 24. przez Wile\u0144ski Rejonowy Oddzia\u0142 Zwi\u0105zku Polak\u00f3w na Litwie. Jak podkre\u015bli\u0142 zagajaj\u0105c spotkanie prezes Wile\u0144skiego Rejonowego Oddzia\u0142u ZPL, przewodnicz\u0105cy AWPL-ZChR, europose\u0142 Waldemar Tomaszewski, ta konferencja jest \u201ewa\u017cna w hierarchii naszych imprez na Wile\u0144szczy\u017anie\u201d.<\/p>\n
Obrady z udzia\u0142em polityk\u00f3w, w\u0142adz samorz\u0105dowych, spo\u0142eczno\u015bci szkolnych i organizacji spo\u0142ecznych by\u0142y po\u015bwi\u0119cone aktualiom polskiego szkolnictwa w rejonie wile\u0144skim. Poruszono te\u017c sprawy wa\u017cne dla ca\u0142ej polskiej o\u015bwiaty na Litwie.<\/p>\n
\u201eCieszymy si\u0119, \u017ce w rejonie wile\u0144skim mamy sporo plac\u00f3wek o\u015bwiatowych. W 17 gimnazjach nauka odbywa si\u0119 w j\u0119zyku polskim, a og\u00f3\u0142em jest tu 24 gimnazj\u00f3w\u201d \u2013 powiedzia\u0142 Tomaszewski. Podzi\u0119kowa\u0142 te\u017c ca\u0142ej spo\u0142eczno\u015bci polskiej za wsp\u00f3lny wysi\u0142ek na rzecz utworzenia 36 gimnazj\u00f3w z polskim j\u0119zykiem nauczania na Litwie, co stanowi 10 proc. wszystkich gimnazj\u00f3w w kraju. Zaakcentowa\u0142, \u017ce to ogromny sukces, kt\u00f3ry osi\u0105gn\u0105\u0107 by\u0142o nie\u0142atwo.<\/p>\n
Podczas konferencji tradycyjnie minut\u0105 ciszy uczczono wszystkich polskich o\u015bwiatowc\u00f3w Wile\u0144szczyzny, kt\u00f3rzy odeszli do Pana. Wspomniano te\u017c o niedawno zmar\u0142ym \u015bp. Mieczys\u0142awie Jasiulewiczu, dyrektorze Gimnazjum im. \u015bw. Urszuli Led\u00f3chowskiej w Czarnym Borze.<\/p>\n
Wi\u0119cej pierwszoklasist\u00f3w<\/strong><\/p>\n Lider AWPL-ZChR si\u0119gn\u0105\u0142 wspomnieniami do 1996 roku, kiedy to odby\u0142a si\u0119 pierwsza konferencja po\u015bwi\u0119cona polskiej edukacji. Jak podkre\u015bli\u0142, by\u0142 to trudny okres dla polskiego szkolnictwa, bo na Wile\u0144szczy\u017anie zacz\u0119\u0142y powstawa\u0107 odg\u00f3rnie szko\u0142y powiatowe z pa\u0144stwowym j\u0119zykiem nauczania, \u201ea\u017ceby nam odci\u0105gn\u0105\u0107 dzieci z polskich szk\u00f3\u0142\u201d. \u201eNawet m\u00f3wienie o tym, \u017ce polskie dziecko powinno uczy\u0107 si\u0119 w polskiej szkole, by\u0142o nie lada wysi\u0142kiem. Bo nast\u0119powa\u0142y okre\u015blone naciski, ataki, \u017ce \u201eco wy tutaj agitujecie\u201d. By\u0142o ci\u0119\u017cko, powsta\u0142 apel rodzic\u00f3w i ten apel trafi\u0142 do prokuratury. Wszystko to prze\u017cyli\u015bmy i dzi\u0119ki determinacji dzisiaj ju\u017c nie mamy takich problem\u00f3w \u2013 m\u00f3wi\u0142 Tomaszewski. \u2013 Dzi\u015b to normalna rzecz, \u017ce mocno agitujemy. Nie b\u00f3jmy si\u0119 tego s\u0142owa, by polskie dziecko uczy\u0142o si\u0119 w polskiej szkole\u201d.<\/p>\n Europose\u0142 wspomnia\u0142 te\u017c o kolejnym zagro\u017ceniu, jakim by\u0142 spadek liczby dzieci w polskich szko\u0142ach od 1992 do 2000 roku. Ale ten kryzys dzi\u0119ki wsp\u00f3lnym wysi\u0142kom polskiej spo\u0142eczno\u015bci te\u017c uda\u0142o si\u0119 za\u017cegna\u0107. Jak podkre\u015bli\u0142, od 2001-2002 r. jest ci\u0105g\u0142y wzrost liczby polskich pierwszoklasist\u00f3w, a w tym roku szkolnym do pierwszych klas w polskich szko\u0142ach w rejonie wile\u0144skim przysz\u0142o 435 dzieci, a przed rokiem ten wska\u017anik wyni\u00f3s\u0142 350. Doda\u0142, \u017ce liczba polskich pierwszoklasist\u00f3w w Wilnie i na ca\u0142ej Wile\u0144szczy\u017anie wzros\u0142a do ok. 1 050.<\/p>\n Zachowanie obecnej sieci polskich szk\u00f3\u0142<\/strong><\/p>\n Zwracaj\u0105c si\u0119 do zebranych podkre\u015bli\u0142, \u017ce g\u0142\u00f3wnym zadaniem jest utrzymanie obecnej sieci polskich szk\u00f3\u0142, a to nie\u0142atwe zadanie nie tylko ze wzgl\u0119du na ograniczone finansowanie, ale te\u017c \u201efrustacj\u0119 naszych oponent\u00f3w\u201d, kt\u00f3rych razi du\u017ca liczba polskich szk\u00f3\u0142.<\/p>\n \u201eTym bardziej rola naszego samorz\u0105du rejonu wile\u0144skiego, na czele z mer Mari\u0105 Rek\u0107, staje si\u0119 bardzo wa\u017cna. Naszym zadaniem jest utrzymanie tej sieci. B\u0119dziemy nad tym pracowali, szukali dofinansowania, bo z \u201ekoszyczka ucznia\u201d tych pieni\u0119dzy b\u0119dzie brakowa\u0142o. Je\u017celi uda si\u0119 nam utrzyma\u0107, b\u0119dzie to wyra\u017anym \u015bwiadectwem tego, \u017ce nasz samorz\u0105d przez nas wybrany najlepiej dba o o\u015bwiat\u0119 na Litwie\u201d \u2013 m\u00f3wi\u0142 prezes Wile\u0144skiego Rejonowego Oddzia\u0142u ZPL.<\/p>\n Tomaszewski m\u00f3wi\u0142 te\u017c o wa\u017cnej misji pozyskiwania uczni\u00f3w do szk\u00f3\u0142 polskich. Zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119, \u017ce w tym obszarze s\u0105 jeszcze spore rezerwy, np. pozyskiwanie dzieci ze szk\u00f3\u0142 z pa\u0144stwowym j\u0119zykiem nauczania, w kt\u00f3rych, jak zaznaczy\u0142, uczy si\u0119 cz\u0119\u015b\u0107 polskich dzieci, a tak\u017ce z rejon\u00f3w s\u0105siednich, gdzie nie ma polskich szk\u00f3\u0142. Jako przyk\u0142ad poda\u0142 szko\u0142\u0119 w Su\u017canach, do kt\u00f3rej ZPL dowozi dwoje dzieci z rejonu malackiego. \u201eTu s\u0105 spore rezerwy. To praca dla nas, starost\u00f3w, kierownik\u00f3w szk\u00f3\u0142. Prosimy w tym kierunku mocno pracowa\u0107\u201d \u2013 m\u00f3wi\u0142 lider AWPL-ZChR.<\/p>\n Unikatowo\u015b\u0107 polskiej szko\u0142y na Litwie<\/strong><\/p>\n Wskaza\u0142 te\u017c na to, \u017ce o jako\u015bci polskich szk\u00f3\u0142 na Litwie \u015bwiadczy wysoki wska\u017anik wst\u0119powania ich maturzyst\u00f3w na studia, kt\u00f3ry wynosi ok. 70 proc. Doda\u0142, \u017ce wsp\u00f3lnymi si\u0142ami nale\u017cy go zwi\u0119ksza\u0107 i dba\u0107 o jako\u015b\u0107 nauczania. \u201eMusimy te\u017c wiedzie\u0107 i przekazywa\u0107 rodzicom, czym jest polska szko\u0142a na Litwie \u2013 to wielka warto\u015b\u0107 sama w sobie. To budowanie wsp\u00f3lnoty na bazie szko\u0142y. To kontakty nauczycieli, rodzic\u00f3w, dzieci, dziadk\u00f3w i bab\u0107. To niepowtarzalne imprezy. T\u0119 unikatowo\u015b\u0107 powinni\u015bmy wzmacnia\u0107 i o niej m\u00f3wi\u0107, pokazywa\u0107\u201d \u2013 m\u00f3wi\u0142 europose\u0142. Doda\u0142, \u017ce t\u0119 unikatowo\u015b\u0107 zauwa\u017caj\u0105 ju\u017c nie tylko tradycyjnie mieszkaj\u0105cy na Litwie przedstawiciele innych narodowo\u015bci. Jako przyk\u0142ad wymieni\u0142 Gimnazjum w Awi\u017ceniach, do kt\u00f3rego ucz\u0119szcza c\u00f3rka przedsi\u0119biorcy z Chin. Nauczanie w polskiej szkole praktycznie wszystkich przedmiot\u00f3w w j\u0119zyku polskim jak te\u017c przekazywanie tradycji i Wiary przyci\u0105ga do naszych szk\u00f3\u0142 te\u017c innych. Podkre\u015bli\u0142, \u017ce imigracja to nowa szansa dla polskich szk\u00f3\u0142, czyli pozyskiwanie dzieci z rodzin, szczeg\u00f3lnie z s\u0105siednich pa\u0144stw, kt\u00f3re przyje\u017cd\u017caj\u0105 na Litw\u0119 w poszukiwaniu pracy. Tam r\u00f3wnie\u017c wci\u0105\u017c mieszka wiele rodzin o polskich korzeniach, szczeg\u00f3lnie na tak zwanej Wile\u0144szczy\u017anie Wschodniej.<\/p>\n Podsumowuj\u0105c Tomaszewski powiedzia\u0142, \u017ce zasadniczym zadaniem naszego spo\u0142ecze\u0144stwa jest zachowanie polskiej szko\u0142y, gdzie nauczanie w j\u0119zyku ojczystym i piel\u0119gnowane s\u0105 polskie tradycje, kultura, patriotyzm oraz warto\u015bci chrze\u015bcija\u0144skie.<\/p>\n \u201eWychowajmy tak nasze pokolenie, \u017ceby nasze polskie szko\u0142y by\u0142y polskie, a nie tylko polskoj\u0119zyczne. \u017beby nasze szko\u0142y by\u0142y silne Bogiem, \u017ceby nasza rodzina by\u0142a t\u0105 rodzin\u0105, jak\u0105 przyk\u0142ad nam da\u0142 Stw\u00f3rca. Ten element jest bardzo wa\u017cny r\u00f3wnie\u017c w kontek\u015bcie naszej konferencji\u201d \u2013 m\u00f3wi\u0142 Tomaszewski.<\/p>\n Po\u015bwi\u0119ca si\u0119 wiele uwagi kszta\u0142ceniu i wychowaniu cz\u0142owieka J\u00f3zef Kwiatkowski, prezes Stowarzyszenia Nauczycieli Szk\u00f3\u0142 Polskich na Litwie \u201eMacierz Szkolna\u201d podkre\u015bli\u0142, \u017ce obecnie stan polskiego szkolnictwa na Litwie jest dobry. \u201eFaktycznie tendencje s\u0105 dobre, ustawienia, jako\u015b\u0107 nauczania\u201d \u2013 m\u00f3wi\u0142. Zwr\u00f3ci\u0142 te\u017c uwag\u0119 na to, \u017ce polskie szko\u0142y na Litwie pozytywnie wyr\u00f3\u017cniaj\u0105 si\u0119 na tle innych szk\u00f3\u0142. \u201ePraktyka pokazuje od wiek\u00f3w, \u017ce cz\u0142owiek posiadaj\u0105cy g\u0142\u0119bok\u0105 wiedz\u0119, ale \u017ale wychowany jest niebezpieczny dla spo\u0142ecze\u0144stwa i nieszcz\u0119\u015bliwy dla siebie. A wi\u0119c w tej dziedzinie szko\u0142a polska rzeczywi\u015bcie wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 na Litwie i w Europie, gdy\u017c po\u015bwi\u0119ca wiele uwagi kszta\u0142ceniu i wychowaniu cz\u0142owieka\u201d \u2013 m\u00f3wi\u0142 wieloletni prezes \u201eMacierzy Szkolnej\u201d.<\/p>\n Pose\u0142 Czes\u0142aw Olszewski w imieniu sejmowej frakcji AWPL-ZChR oraz jej nowej starosty Wandy Krawczonok podzi\u0119kowa\u0142 nauczycielom \u201eza prac\u0119, za zaanga\u017cowanie, za serce, kt\u00f3re wk\u0142adacie w ka\u017cde dziecko, bo to nasza przysz\u0142o\u015b\u0107\u201d.<\/p>\n Wyzwania dla nauczyciela<\/strong><\/p>\n Podczas konferencji wyg\u0142oszone zosta\u0142y referaty na temat aktuali\u00f3w polskiego szkolnictwa na Litwie. <\/p>\n Irena Boczarowa, starszy nauczyciel nauczania wczesnoszkolnego w Gimnazjum im. \u015bw. Rafa\u0142a Kalinowskiego w Niemie\u017cu m\u00f3wi\u0142a o poczuciu narodowo\u015bci i kompetencjach integracyjnych m\u0142odego cz\u0142owieka. Podkre\u015bli\u0142a, \u017ce to problem niezwykle aktualny w rejonie wile\u0144skim, gdzie wi\u0119kszo\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w jest wieloj\u0119zyczna. \u201eOstatnio zaobserwowano wzrost otwarto\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa polskiego, jego akceptacja dla przedstawicieli innych narod\u00f3w. Problematyczno\u015b\u0107 za\u015b polskiej indentyfikacji na Litwie zwi\u0105zana jest ze skomplikowan\u0105 histori\u0105 spo\u0142eczno-polityczn\u0105 tych teren\u00f3w. W\u015br\u00f3d m\u0142odzie\u017cy pojawiaj\u0105 si\u0119 obecnie narracje \u015bwiadcz\u0105ce o kryzysie i rozproszeniu to\u017csamo\u015bci i dlatego ogromnym wyzwaniem dla nauczyciela jest wychowanie m\u0142odzie\u017cy w duchu patriotycznym\u201d \u2013 m\u00f3wi\u0142a Boczarowa. Podkre\u015bli\u0142a, \u017ce patriotyzm to nie tylko przywi\u0105zanie i mi\u0142o\u015b\u0107 do ojczyzny, ale przede wszystkim obowi\u0105zek kultywowania tradycji, dziedzictwa, historii i kultury rodzinnego kraju.<\/p>\n Gra\u017cyna Stepanowa, starszy nauczyciel j\u0119zyka litewskiego w Gimnazjum w Pogirach wyg\u0142osi\u0142a referat pt. \u201eNauczanie j\u0119zyka pa\u0144stwowego w klasach polskich. Za\u0142o\u017cenia programowe a realia\u201d. <\/p>\n Atuty polskiej szko\u0142y na Litwie<\/strong><\/p>\n Jowita Gilewicz, pedagog specjalny z Gimnazjum w Rukojniach w swoim przem\u00f3wieniu, zatytu\u0142owanym \u201eJ\u0119zyk polski, kultura i tradycje i ich wp\u0142yw na rozw\u00f3j osobisty m\u0142odego cz\u0142owieka\u201d zaprezentowa\u0142a atuty polskiej szko\u0142y na Litwie. \u201eOddaj\u0105c swoje dziecko do szko\u0142y polskiej zapewniamy bogatsz\u0105 ofert\u0119 startu \u017cyciowego. S\u0105 du\u017ce mo\u017cliwo\u015bci dalszego kontynuowania nauki \u2013 s\u0105 otwarte wszystkie uczelnie republiki, dzieci znaj\u0105 wi\u0119cej j\u0119zyk\u00f3w, zachowuj\u0105 tradycje i obyczaje polskie, a najwa\u017cniejsze jest to, \u017ce zdobywaj\u0105 wykszta\u0142cenie w j\u0119zyku ojczystym i wychowani s\u0105 na godnych obywateli Litwy \u2013 co jest wizj\u0105 naszej przysz\u0142o\u015bci\u201d \u2013 podsumowa\u0142a.<\/p>\n Anna Oleszkiewicz, dyrektor Szkoly-Przedszkola \u201eMalowany latawiec\u201d w Wojdatach, wyg\u0142osi\u0142a referat pt. \u201eDwulatek przysz\u0142ym uczniem polskiej szko\u0142y\u201d. Prelegentka na wst\u0119pie podkre\u015bli\u0142a, \u017ce dzi\u0119ki \u201eprawid\u0142owej polityce prorodzinnej i o\u015bwiatowej w\u0142adz rejonu wile\u0144skiego ka\u017cda rodzina w wi\u0119kszej czy te\u017c mniejszej miejscowo\u015bci, wsi czy osiedla, ma mo\u017cliwo\u015b\u0107 kszta\u0142ci\u0107 dzieci w j\u0119zyku ojczystym\u201d. Tak te\u017c jest, m\u00f3wi\u0142a, w \u201eMalowanym latawcu\u201d, gdzie dzia\u0142aj\u0105 grupy polskie i litewskie. W swoim przem\u00f3wieniu Oleszkiewicz zwr\u00f3ci\u0142a uwag\u0119 na to, \u017ce wed\u0142ug psycholog\u00f3w rozwojowych i naukowc\u00f3w nie jest zbyt dobrze zaczyna\u0107 edukacj\u0119 w grupie dzieci do 3 roku \u017cycia, gdy\u017c najlepiej jest, by na pocz\u0105tku swego rozwoju dziecko przebywa\u0142o w najbli\u017cszym otoczeniu. \u201eNiestety realia naszego \u017cycia s\u0105 inne. Pracuj\u0105cy rodzice rozpoczynaj\u0105 poszukiwanie miejsc w \u017c\u0142obkach ju\u017c dla dwulatk\u00f3w, a nawet i wcze\u015bniej. I bardzo wa\u017cne, \u017ceby ka\u017cde dwuletnie dziecko z polskiej rodziny trafi\u0142o do polskiego otoczenia i zosta\u0142o w nim a\u017c do p\u00f3j\u015bcia do szko\u0142y. Oczywi\u015bcie do szko\u0142y polskiej\u201d \u2013 m\u00f3wi\u0142a.<\/p>\n\n\n
<\/strong>Mer rejonu wile\u0144skiego Maria Rek\u015b\u0107 m\u00f3wi\u0142a o dobrej pozycji polskich szk\u00f3\u0142 w rejonie wile\u0144skim, w kt\u00f3rym jest zagwarantowane nauczanie w j\u0119zyku ojczystym na poziomie \u015brednim, i o tym, \u017ce \u201etrzeba coraz rzadziej przekonywa\u0107, \u017ce miejsce polskiego dziecka jest w polskiej szkole\u201d. Podkre\u015bli\u0142a, \u017ce dzi\u015b wa\u017cne jest zadbanie o konkurencyjno\u015b\u0107 polskiej szko\u0142y. \u201eO\u015bwiata jest dziedzin\u0105 priorytetow\u0105 w dzia\u0142alno\u015bci samorz\u0105du rejonu wile\u0144skiego. Z determinacj\u0105 sukcesywnie d\u0105\u017cymy do wszechstronnego rozwijania plac\u00f3wek, poczynaj\u0105c od wczesnoszkolnych, zapewniaj\u0105c ka\u017cdemu uczniowi powszechny dost\u0119p do plac\u00f3wki o\u015bwiatowej wed\u0142ug miejsca zamieszkania. Od lat nasz postulat zachowa\u0107 polskie szko\u0142y i stworzy\u0107 odpowiednie warunki do jej istnienia jest niezmienny i d\u0105\u017cymy do pe\u0142nej jego realizacji\u201d \u2013 zapewni\u0142a mer.<\/p>\n