By\u0142 taki okres w stosunkach polsko-litewskich, kiedy troch\u0119 fasadowo i prawie na si\u0142\u0119 pr\u00f3bowano demonstrowa\u0107 ich niczym niezm\u0105cony charakter. O istniej\u0105cych i ci\u0105gle pi\u0119trz\u0105cych si\u0119 problemach w Wilnie z prawami miejscowych Polak\u00f3w m\u00f3wiono enigmatycznie, \u017ce to tylko \u201ema\u0142e chmurki na jasnym niebie”.<\/p>\n
Z ma\u0142ych chmurek tymczasem spad\u0142 wieki deszcz, bo ignorowano je, gdy by\u0142y jeszcze ma\u0142e. Teraz s\u0105 coraz wi\u0119ksze, ciemne i burzowe. Ale to teraz. Kiedy\u015b za\u015b, kiedy by\u0142y jeszcze ma\u0142e, 11 listopada nasi prezydenci \u015bwi\u0119towali razem, by pokaza\u0107 wyj\u0105tkowo\u015b\u0107 strategicznych stosunk\u00f3w naszych pa\u0144stw. W ostatnie \u015bwi\u0119to narodowe Polski natomiast, zamiast zwyczajnego obrazku zgodnego sk\u0142adania wie\u0144c\u00f3w przez g\u0142owy s\u0105siaduj\u0105cych kraj\u00f3w przy grobie Nieznanego \u017bo\u0142nierza, w TVP1 puszczono film dokumentalny autorstwa Tomasza Sekielskiego z cyklu \u201ePo prostu” w ca\u0142o\u015bci po\u015bwi\u0119cony problemom Polak\u00f3w na Litwie. Po jego obejrzeniu pomy\u015bla\u0142em sobie: \u201eIdzie nowe”. Koniec polityki pustych gest\u00f3w, czas na konkrety. Potwierdzi\u0142 zreszt\u0105 to nowy szef polskiej dyplomacji Witold Waszczykowski, kt\u00f3ry swemu litewskiemu odpowiednikowi grzecznie, acz stanowczo powiedzia\u0142, \u017ce Litwa nie mo\u017ce trudnej sytuacji geopolitycznej wykorzystywa\u0107 do przykrycia istniej\u0105cych problem\u00f3w polskiej mniejszo\u015bci nad Wili\u0105.<\/p>\n
Film Sekielskiego te\u017c zreszt\u0105 by\u0142 w swej wymowie do\u015b\u0107 jednoznaczny – najwi\u0119kszym problemem Polak\u00f3w na Litwie jest z\u0142a wola litewskich polityk\u00f3w. Symboliczne, \u017ce t\u0119 opini\u0119 potwierdzi\u0142 najbardziej sw\u0105 postaw\u0105 indagowany w reporta\u017cu patriarcha Vytautas Landsbergis. Przyparty do muru niewygodnymi pytaniami \u2013 kr\u0119ci\u0142, k\u0142ama\u0142, wymigiwa\u0142 si\u0119. Gdy us\u0142ysza\u0142 pytanie, dlaczego wielu Litwin\u00f3w, w tym i on sam, otrzymali pod Wilnem ziemi\u0119, a wielu Polak\u00f3w \u2013 nie, mimo \u017ce to oni byli przedwojennymi w\u0142a\u015bcicielami tej ziemi, Landsbergis t\u0142umaczy\u0142 pokr\u0119tnie, \u017ce mia\u0142 takie prawo. \u201eMia\u0142em tak\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107, bo ziemia moich przodk\u00f3w w Kownie zosta\u0142a zaj\u0119ta pod park narodowy, wi\u0119c j\u0105 przenios\u0142em pod Wilno, gdzie mieszkam”, perorowa\u0142 zawzi\u0119cie, a\u017c mu z nadmiaru patriotycznych uczu\u0107 poczerwienia\u0142 koniec nosa. Czyn to bowiem niechybnie patriotyczny w jego poj\u0119ciu \u2013 wydrze\u0107 ziemi\u0119 polskiej rodzinie, a i samemu przy okazji nieco si\u0119 ob\u0142owi\u0107.<\/p>\n
\u017burnalista z Warszawy dopytywa\u0142 jednak, powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na opini\u0119 wile\u0144skich Polak\u00f3w, \u017ce byli oni sztucznie blokowani po to w\u0142a\u015bnie, by zamiejscowi Litwini mogli przed nimi zaj\u0105\u0107 nadzia\u0142y, do kt\u00f3rych mieli pierwsze\u0144stwo. Tak \u2013 podchwyci\u0142 skwapliwie Landsbergis \u2013 to miejscowe samorz\u0105dy specjalnie hamowa\u0142y swych Polak\u00f3w, by ci nie mogli odzyskanej ziemi sprzeda\u0107 Litwinom. Ze\u0142ga\u0142 siwobrody starzec wyg\u0142aszaj\u0105c tak\u0105 tyrad\u0119 szpetnie. Przekroczy\u0142 wr\u0119cz szczyty cynizmu. Wiadomo bowiem wszystkim, \u017ce to w\u0142a\u015bnie konserwaty\u015bci jeszcze w roku 1995 odebrali wszelkie uprawnienia lokalnym samorz\u0105dom w zakresie restytucji ziemi. Samorz\u0105dy Wile\u0144szczyzny protestowa\u0142y wiedz\u0105c, \u017ce za t\u0105 decyzj\u0105 kryje si\u0119 \u015bwiadoma polityka nakierowana na bezprawne rozgrabianie najbardziej atrakcyjnej podwile\u0144skiej ziemi.<\/p>\n
Nie wiem, czy wynurzenia Landsbergisa ogl\u0105da\u0142a Maria Prze\u0142omiec, dziennikarka specjalizuj\u0105ca si\u0119 w tematyce wschodniej, a prywatnie przyjaci\u00f3\u0142ka patriarchy. Mo\u017ce by j\u0105 przyoblek\u0142 rumieniec wstydu z powodu swego \u201edraugasa”. Cho\u0107 raczej w\u0105tpi\u0119. Przeczyta\u0142em bowiem wywiad z ni\u0105 w Internecie, w kt\u00f3rym niby si\u0119 pochyla nad naszymi problemami, ale w rzeczywisto\u015bci to wymowa ca\u0142ej rozmowy nie pozostawia z\u0142udze\u0144. Dziennikarka jest wprost bli\u017aniaczym odbiciem zak\u0142amanego patriarchy. Nie, nie, w wywiadzie problem\u00f3w polskiej mniejszo\u015bci na Litwie wcale nie neguje, bo nikt przecie\u017c o zdrowych zmys\u0142ach nie by\u0142by w stanie zaprzeczy\u0107 oczywistej rzeczywisto\u015bci, tylko \u017ce jako\u015b genezy ich \u201erozgry\u017a\u0107” nie potrafi mimo ca\u0142ej swej eksperckiej wiedzy. Kluczy wi\u0119c i kr\u0119ci w rozmowie nie gorzej od swego przyjaciela, jakby razem zgodnie ulegli l\u0119kowi, \u017ce zmiana w\u0142adz nad Wis\u0142\u0105 po\u0142o\u017cy wreszcie kres ja\u0142owym sporom i bezwstydnym k\u0142amstwom na linii Wilno \u2013 Warszawa.<\/p>\n
Czytaj\u0105c wywiad w pewnym momencie a\u017c chcia\u0142o si\u0119 zapyta\u0107, czy trzeba by\u0142o tak du\u017co gada\u0107, sil\u0105c si\u0119 cz\u0119sto na wznios\u0142e frazesy, by sko\u0144czy\u0107 tak banalnie … na pieni\u0105dzach. Ca\u0142y efekt bezstronno\u015bci ekspertki poszed\u0142 na marne, gdy si\u0119 w ko\u0144cu okaza\u0142o, \u017ce w rzeczywisto\u015bci chodzi rozm\u00f3wczyni tak naprawd\u0119 jedynie \u201eo odci\u0119cie od pieni\u0119dzy” AWPL.<\/p>\n
A swoj\u0105 drog\u0105 ciekawe, czy dziennikarka sama w aktywach taka m\u0105dra, czy jednak troszeczk\u0119 podpowiedzia\u0142 przyjaciel?<\/p>\n