Komitet prawa i praworz\u0105dno\u015bci litewskiego Sejmu rozpatrywa\u0142 trzy akty prawne przed\u0142o\u017cone przez frakcj\u0119 Akcji Wyborczej Polak\u00f3w na Litwie: Ustaw\u0119 o mniejszo\u015bciach narodowych, rezolucj\u0119 o zr\u00f3wnaniu wynagrodze\u0144 pedagog\u00f3w kszta\u0142cenia przedszkolnego i wczesnoszkolnego oraz nauczycieli oraz rezolucj\u0119 o przywr\u00f3ceniu przedkryzysowego finansowania szk\u00f3\u0142 mniejszo\u015bci narodowych.<\/p>\n
Projekt Ustawy o mniejszo\u015bciach narodowych ma na celu ustanowienie podstawowych zasad ochrony praw i wolno\u015bci mniejszo\u015bci narodowych. Ustawa o mniejszo\u015bciach narodowych obowi\u0105zywa\u0142a od 1991 do 2010 roku, po czym nie zosta\u0142a przed\u0142u\u017cona i ju\u017c sz\u00f3sty rok mniejszo\u015bci narodowe na Litwie s\u0105 pozbawione aktu prawnego, kt\u00f3ry chroni\u0142by ich praw i wolno\u015bci.<\/p>\n
Po d\u0142ugotrwa\u0142ych dyskusjach ostatecznie uda\u0142o si\u0119 obroni\u0107 ten dokument. Komitet prawa i praworz\u0105dno\u015bci zarz\u0105dzi\u0142 przerw\u0119 w rozpatrywaniu tego aktu prawnego i zaproponowa\u0142 jego autorom udoskonalenie projektu, w tym zredefiniowanie poszczeg\u00f3lnych poj\u0119\u0107. Podkre\u015bli\u0107 nale\u017cy, \u017ce przyj\u0119cie Ustawy o mniejszo\u015bciach narodowych zosta\u0142o przewidziane w programie obecnego Rz\u0105du. W Sejmie zarejestrowano 5 projekt\u00f3w Ustawy o mniejszo\u015bciach narodowych, mimo to wi\u0119kszo\u015b\u0107 rz\u0105dz\u0105ca po raz kolejny nie wykazuje dobrej woli w podejmowaniu wi\u0105\u017c\u0105cych decyzji.<\/p>\n
Na posiedzeniu komitetu rozpatrywano ponadto rezolucj\u0119 o zr\u00f3wnaniu wynagrodze\u0144 pedagog\u00f3w kszta\u0142cenia przedszkolnego i wczesnoszkolnego oraz nauczycieli od 1 stycznia 2016 roku.<\/p>\n
\u201eBy\u0142by to s\u0142uszny krok, kt\u00f3ry by zwi\u0119kszy\u0142 presti\u017c tej pracy, atrakcyjno\u015b\u0107 tego zawodu, zw\u0142aszcza w obecnej dobie przepe\u0142nionych przedszkoli. Przyj\u0119cie dokumentu pozwoli\u0142oby na cz\u0119\u015bciowe zachowanie proporcji pomi\u0119dzy odpowiedzialno\u015bci\u0105 i kwalifikacjami niezb\u0119dnymi do kszta\u0142cenia ma\u0142ego dziecka a wynagrodzeniem za tak\u0105 prac\u0119” \u2013 podkre\u015bli\u0142a starosta frakcji Akcji Wyborczej Polak\u00f3w na Litwie (AWPL) Rita Tama\u0161unien\u0117.<\/p>\n
Niestety komitet odrzuci\u0142 t\u0119 propozycj\u0119 jako \u201emo\u017cliwie niezgodn\u0105 z Konstytucj\u0105”. W tym miejscu nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, \u017ce wy\u0142\u0105czne prawo rozstrzygania kwestii zgodno\u015bci akt\u00f3w prawnych z Konstytucj\u0105 posiada jedynie s\u0105d.<\/p>\n
Rezolucja o zwi\u0119kszeniu finansowania szk\u00f3\u0142 mniejszo\u015bci narodowych do poziomu przedkryzysowego ma na celu przywr\u00f3cenie z dniem 1 stycznia 2016 roku finansowania szk\u00f3\u0142 mniejszo\u015bci do poziomu sprzed kryzysu finansowego.<\/p>\n
\u201eSzko\u0142y og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105ce na zasadzie koszyczka ucznia s\u0105 finansowane ju\u017c od 13 lat. W tym okresie wielko\u015b\u0107 koszyczka przypadaj\u0105ca na jednego ucznia ulega\u0142a zmianom. Do 2007 roku dla uczni\u00f3w szk\u00f3\u0142 mniejszo\u015bci narodowych przyznawano dodatek w wysoko\u015bci 10%. Od 1 stycznia 2007 roku, po tym, gdy w 2006 roku ostatecznie sfinalizowano reform\u0119 finansowania szk\u00f3\u0142 og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105cych, dla szk\u00f3\u0142 mniejszo\u015bci narodowych przyznawano dodatek w wysoko\u015bci 21%. XV Rz\u0105d premiera A. Kubiliusa 1 wrze\u015bnia 2009 roku zmniejszy\u0142 ten dodatek do 15%. W 2011 roku, gdy ujednolicono egzamin z j\u0119zyka litewskiego, dodatek zwi\u0119kszono o 5%, a to ze wzgl\u0119du na zwi\u0119kszon\u0105 liczb\u0119 godzin j\u0119zyka litewskiego w szko\u0142ach mniejszo\u015bci narodowych. Pieni\u0119dzy tych brakuje nie tylko na jako\u015bciowe nauczanie j\u0119zyka pa\u0144stwowego, ale te\u017c na zapewnienie ca\u0142okszta\u0142tu procesu edukacyjnego” – zaznaczy\u0142a pos\u0142anka R. Tama\u0161unien\u0117.<\/p>\n
Komitet nie zaaprobowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c tego dokumentu. Zn\u00f3w uzasadni\u0142 to mo\u017cliw\u0105 kolizj\u0105 z Konstytucj\u0105. Cz\u0142onkowie komitetu nie uwzgl\u0119dnili uwag R. Tama\u0161unien\u0117, \u017ce obecnie uczniowie ze szk\u00f3\u0142 litewskich i mniejszo\u015bci narodowych s\u0105 kszta\u0142ceni w niejednakowych warunkach, znacznie r\u00f3\u017cni si\u0119 liczba godzin j\u0119zyka litewskiego, materia\u0142y edukacyjne. Ponadto pos\u0142owie nie us\u0142yszeli argumentu R. Tama\u0161unien\u0117, \u017ce pro\u015bba dotyczy nie dodatkowych nak\u0142ad\u00f3w, tylko jedynie przywr\u00f3cenia stanu przedkryzysowego.<\/p>\n
Mimo \u017ce komitet odrzuci\u0142 oba projekty, frakcja AWPL w dalszym ci\u0105gu b\u0119dzie poszukiwa\u0142a mo\u017cliwo\u015bci, by polepszy\u0107 warunki kszta\u0142cenia dzieci w szko\u0142ach mniejszo\u015bci narodowych, zr\u00f3wnania wynagrodze\u0144 pedagog\u00f3w kszta\u0142cenia przedszkolnego i wczesnoszkolnego oraz nauczycieli i ponownie przedstawi projekty tych ustaw do dalszego rozpatrywania.<\/p>\n