„Skorbuciany są jednym z miejsc, gdzie odbywają się okolicznościowe wydarzenia rocznicowych obchodów operacji „Ostra Brama” – powiedział podczas uroczystości w Skorbucianach Michał Treszczyński, prezes koła AWPL-ZChR w Pogirach.

Skorbuciany, miejscowość pod Wilnem, była miejscem szczególnym dla żołnierzy 7. Brygady Armii Krajowej, dowodzonej przez por. Wilhelma Tupikowskiego „Wilhelma”. W miejscowej drewnianej kaplicy składali przysięgę żołnierską, modlili się, stąd wyruszali na działania zbrojne i tu oddawali ostatni hołd swoim poległym towarzyszom.

Przy kaplicy znajduje się kwatera poległych żołnierzy 7. Brygady AK , w której spoczywa 16 akowców, poległych w latach 1943-1945.

Zgromadzili się tu dzisiaj Polacy z Wileńszczyzny, aby uczcić pamięć tych, którzy oddali swoje życie w walkach o ojczyste miasto. Na uroczystość przybył poseł na Sejm Czesław Olszewski, radni rejonu wileńskiego Waldemar Urban i Renata Sobieska, wicemer rejonu wileńskiego Danuta Narbut, przedstawiciele kół ZPL i mieszkańcy.

„Dziś pamiętamy i wspominamy o tym, co wydarzyło się 81 lat temu (…) Nasza Wileńszczyzna została ciężko doświadczona przez los. Często wspominam swoją babcię, która pamiętała i Niemców, którzy tu byli, i Rosjan, i inne władze, ale nas tu, Polaków, każdy po swojemu uciskał i starał się, żeby nas tutaj nie było – powiedział poseł na Sejm RL Czesław Olszewski. Podkreślił, że naszym obowiązkiem jest pamiętanie o żołnierzach AK, którzy wyzwalali Wilno spod okupacji niemieckiej: „Cześć i chwała tym bohaterom. Oni przelali swoją krew, oddali za ojczyznę najświętszą rzecz na świecie – swe życie”. Podziękował osobom, które otoczają swoją opieką kwaterę poległych akowców w Skorbucianach.

Podczas uroczystości wystąpił zespół „Ballada” z Pogir.

M. Treszczyński opowiedział zebranym o operacjach zbrojnych 7. Brygady AK, która walczyła na obrzeżach Wilna. Przypomniał też o weteranie i kronikarzu tej brygady Januszu Bohdanowiczu ps. „Czortek”, który napisał o niej książkę, podał spis członków. To właśnie on i weteran Wiktor Iwanowski ps. „Szpak” byli inicjatorami zbudowania nowej kwatery poległych akowców w Skorbucianach. Bohdanowicz sam zrobił projekt. Uroczyste poświęcenie kwatery, zbudowanej  ze składek akowców i miejscowej ludności, odbyło się 14 lipca 1991 roku.

Pan Michał zaprosił też zgromadzonych do pobliskiej kaplicy. Wskazał na czerwoną plamę na drewnianej podłodze. „To jest osocze krwi jednego z akowców, który zginąl 7 lipca. Ponieważ trumna była wystawiona tu, w kościele przed pochówkiem, to osocze tak wsiąkło w deski podłogi, że do dziś ta plama została. To też jeden ze śladów po akowcach, którzy bronili tych terenów i przed Niemcami, i tymi, którzy grabili miejscowych ludzi” – opowiadał Treszczyński.

Dziś 8 lipca radni miasta Wilna z ramienia AWPL, Wanda Krawczonok i Jarosław Kamiński oraz Waldemar Szełkowski prezes Garnizonu Nowa Wilejka i grupy rekonstrukcyjnej złożyli też wieńce w kwaterze poległych w walkach o Wilno żołnierzy AK na cmentarzu w Kolonii Wileńskiej.

Organizowane przez Związek Polaków na Litwie obchody 81. rocznicy operacji „Ostra Brama” rozpoczęły się wczoraj, 7 lipca, uroczystym Apelem Pamięci na wileńskiej Rossie. Kulminacją obchodów będą jubileuszowe 30. uroczystości w podwileńskich Krawczunach w 81. rocznicę zwycięskiej bitwy II Zgrupowania Wileńskiego Armii Krajowej, stoczonej na odcinku Krawczuny-Płocieniszki-Nowosiółki. Program obchodów znajdziecie tutaj.

Operacja „Ostra Brama” (trwała od 7 do 13 lipca 1944 roku) miała na celu odbicie z rąk Niemców Wilna przez żołnierzy Armii Krajowej przed wkroczeniem Armii Czerwonej. To była jedna z najważniejszych i najbardziej dramatycznych akcji zbrojnych AK w ramach planu „Burza”.